14.63

तृणाख्यपञ्चकक्वाथे जीवनीयगणेन वा

tṛṇākhyapañcakakvāthe jīvanīyagaṇena vā

14.63.2

शृतं तेनैव वा क्षीरं न्यग्रोधादिगणेन वा

śṛtaṃ tenaiva vā kṣīraṃ nyagrodhādigaṇena vā

14.64

तत्रापि स्रंसनं युञ्ज्याच्छीघ्रम् आत्ययिके भिषक्

tatrāpi sraṃsanaṃ yuñjyācchīghram ātyayike bhiṣak

14.64.2

वैरेचनिकसिद्धेन सर्पिषा पयसापि वा

vairecanikasiddhena sarpiṣā payasāpi vā

14.65

रसेनामलकेक्षूणां घृतप्रस्थं विपाचयेत्

rasenāmalakekṣūṇāṃ ghṛtaprasthaṃ vipācayet

14.65.2

पथ्यापादं पिबेत् सर्पिस् तत् सिद्धं पित्तगुल्मनुत्

pathyāpādaṃ pibet sarpis tat siddhaṃ pittagulmanut

14.66

पिबेद् वा तैल्वकं सर्पिर् यच्चोक्तं पित्तविद्रधौ

pibed vā tailvakaṃ sarpir yaccoktaṃ pittavidradhau

14.66.2

द्राक्षां पयस्यां मधुकं चन्दनं पद्मकं मधु

drākṣāṃ payasyāṃ madhukaṃ candanaṃ padmakaṃ madhu

14.67

पिबेत् तण्डुलतोयेन पित्तगुल्मोपशान्तये

pibet taṇḍulatoyena pittagulmopaśāntaye

14.67.2

द्विपलं त्रायमाणाया जलद्विप्रस्थसाधितम्

dvipalaṃ trāyamāṇāyā jaladviprasthasādhitam

14.68

अष्टभागस्थितं पूतं कोष्णं क्षीरसमम् पिबेत्

aṣṭabhāgasthitaṃ pūtaṃ koṣṇaṃ kṣīrasamam pibet

14.68.2

पिबेद् उपरि तस्योष्णं क्षीरम् एव यथाबलम्

pibed upari tasyoṣṇaṃ kṣīram eva yathābalam

14.69

तेन निर्हृतदोषस्य गुल्मः शाम्यति पैत्तिकः

tena nirhṛtadoṣasya gulmaḥ śāmyati paittikaḥ

14.69.2

दाहे ऽभ्यङ्गो घृतैः शीतैः साज्यैर् लेपो हिमौषधैः

dāhe 'bhyaṅgo ghṛtaiḥ śītaiḥ sājyair lepo himauṣadhaiḥ

14.70

स्पर्शः सरोरुहां पत्त्रैः पात्रैश्च प्रचलज्जलैः

sparśaḥ saroruhāṃ pattraiḥ pātraiśca pracalajjalaiḥ

14.70.2

विदाहपूर्वरूपेषु शूले वह्नेश्च मार्दवे

vidāhapūrvarūpeṣu śūle vahneśca mārdave

14.71

बहुशो ऽपहरेद् रक्तं पित्तगुल्मे विशेषतः

bahuśo 'pahared raktaṃ pittagulme viśeṣataḥ

14.71.2

छिन्नमूला विदह्यन्ते न गुल्मा यान्ति च क्षयम्

chinnamūlā vidahyante na gulmā yānti ca kṣayam

14.72

रक्तं हि व्यम्लतां याति तच्च नास्ति न चास्ति रुक्

raktaṃ hi vyamlatāṃ yāti tacca nāsti na cāsti ruk

14.72.2

हृतदोषं परिम्लानं जाङ्गलैस् तर्पितं रसैः

hṛtadoṣaṃ parimlānaṃ jāṅgalais tarpitaṃ rasaiḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā