4.63.2

नागरं पुष्करं मेदा चविका चित्रकः शठी

nāgaraṃ puṣkaraṃ medā cavikā citrakaḥ śaṭhī

4.64

विडङ्गातिविषे श्यामा हरेणुर् नीलिनी स्थिरा

viḍaṅgātiviṣe śyāmā hareṇur nīlinī sthirā

4.64.2

बिल्वाजमोदचपला दन्ती रास्ना च तैः समैः

bilvājamodacapalā dantī rāsnā ca taiḥ samaiḥ

4.65

साध्यम् एरण्डतैलं वा तैलं वा कफरोगनुत्

sādhyam eraṇḍatailaṃ vā tailaṃ vā kapharoganut

4.65.2

वर्ध्मोदावर्तगुल्मार्शःप्लीहमेहाढ्यमारुतान्

vardhmodāvartagulmārśaḥplīhamehāḍhyamārutān

4.66

आनाहम् अश्मरीं चाशु हन्यात् तद् अनुवासनम्

ānāham aśmarīṃ cāśu hanyāt tad anuvāsanam

4.66.2

साधितं पञ्चमूलेन तैलं बिल्वादिनाथवा

sādhitaṃ pañcamūlena tailaṃ bilvādināthavā

4.67

कफघ्नं कल्पयेत् तैलं द्रव्यैर् वा कफघातिभिः

kaphaghnaṃ kalpayet tailaṃ dravyair vā kaphaghātibhiḥ

4.67.2

फलैर् अष्टगुणैश्चाम्लैः सिद्धम् अन्वासनं कफे

phalair aṣṭaguṇaiścāmlaiḥ siddham anvāsanaṃ kaphe

4.68

मृदुवस्तिजडीभूते तीक्ष्णो ऽन्यो वस्तिर् इष्यते

mṛduvastijaḍībhūte tīkṣṇo 'nyo vastir iṣyate

4.68.2

तीक्ष्णैर् विकर्षिते स्निग्धो मधुरः शिशिरो मृदुः

tīkṣṇair vikarṣite snigdho madhuraḥ śiśiro mṛduḥ

4.69

तीक्ष्णत्वं मूत्रपील्वग्निलवणक्षारसर्षपैः

tīkṣṇatvaṃ mūtrapīlvagnilavaṇakṣārasarṣapaiḥ

4.69.2

प्राप्तकालं विधातव्यं क्षीराज्याद्यैस्तु मार्दवम्

prāptakālaṃ vidhātavyaṃ kṣīrājyādyaistu mārdavam

4.70

बलकालरोगदोषप्रकृतीः प्रविभज्य योजितो वस्तिः

balakālarogadoṣaprakṛtīḥ pravibhajya yojito vastiḥ

4.70.2

स्वैः स्वैर् औषधवर्गैः स्वान् स्वान् रोगान्निवर्तयति

svaiḥ svair auṣadhavargaiḥ svān svān rogānnivartayati

4.71

उष्णार्तानां शीताञ्छीतार्तानां तथा सुखोष्णांश्च

uṣṇārtānāṃ śītāñchītārtānāṃ tathā sukhoṣṇāṃśca

4.71.2

तद्योग्यौषधयुक्तान् वस्तीन् संतर्क्य युञ्जीत

tadyogyauṣadhayuktān vastīn saṃtarkya yuñjīta

4.72

वस्तीन्न बृंहणीयान् दद्याद् व्याधिषु विशोधनीयेषु

vastīnna bṛṃhaṇīyān dadyād vyādhiṣu viśodhanīyeṣu

4.72.2

मेदस्विनो विशोध्या ये च नराः कुष्ठमेहार्ताः

medasvino viśodhyā ye ca narāḥ kuṣṭhamehārtāḥ

4.73

न क्षीणक्षतदुर्बलमूर्छितकृशशुष्कशुद्धदेहानाम्

na kṣīṇakṣatadurbalamūrchitakṛśaśuṣkaśuddhadehānām

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā