5.39.2

श्यामाबिल्वादिसिद्धैश्च निरूहैः सानुवासनैः

śyāmābilvādisiddhaiśca nirūhaiḥ sānuvāsanaiḥ

5.40

निर्हरेद् विधिना सम्यग् उदावर्तहरेण च

nirhared vidhinā samyag udāvartahareṇa ca

5.40.2

अभुक्ते शूनपायौ वा पेयामात्राशितस्य वा

abhukte śūnapāyau vā peyāmātrāśitasya vā

5.41

गुदे प्रणिहितः स्नेहो वेगाद्धावत्यनावृतः

gude praṇihitaḥ sneho vegāddhāvatyanāvṛtaḥ

5.41.2

ऊर्ध्वं कायं ततः कण्ठाद् ऊर्ध्वेभ्यः खेभ्य एत्यपि

ūrdhvaṃ kāyaṃ tataḥ kaṇṭhād ūrdhvebhyaḥ khebhya etyapi

5.42

मूत्रश्यामात्रिवृत्सिद्धो यवकोलकुलत्थवान्

mūtraśyāmātrivṛtsiddho yavakolakulatthavān

5.42.2

तत्सिद्धतैलो देयः स्यान् निरूहः सानुवासनः

tatsiddhatailo deyaḥ syān nirūhaḥ sānuvāsanaḥ

5.43

कण्ठाद् आगच्छतः स्तम्भकण्ठग्रहविरेचनैः

kaṇṭhād āgacchataḥ stambhakaṇṭhagrahavirecanaiḥ

5.43.2

छर्दिघ्नीभिः क्रियाभिश्च तस्य कुर्यान् निबर्हणम्

chardighnībhiḥ kriyābhiśca tasya kuryān nibarhaṇam

5.44

नापक्वं प्रणयेत् स्नेहं गुदं स ह्युपलिम्पति

nāpakvaṃ praṇayet snehaṃ gudaṃ sa hyupalimpati

5.44.2

ततः कुर्यात् सरुङ्मोहकण्डूशोफान् क्रियात्र च

tataḥ kuryāt saruṅmohakaṇḍūśophān kriyātra ca

5.45

तीक्ष्णो वस्तिस् तथा तैलम् अर्कपत्त्ररसे शृतम्

tīkṣṇo vastis tathā tailam arkapattrarase śṛtam

5.45.2

अनुच्छ्वास्य तु बद्धे वा दत्ते निःशेष एव वा

anucchvāsya tu baddhe vā datte niḥśeṣa eva vā

5.46

प्रविश्य क्षुभितो वायुः शूलतोदकरो भवेत्

praviśya kṣubhito vāyuḥ śūlatodakaro bhavet

5.46.2

तत्राभ्यङ्गो गुदे स्वेदो वातघ्नान्यशनानि च

tatrābhyaṅgo gude svedo vātaghnānyaśanāni ca

5.47

द्रुतं प्रणीते निष्कृष्टे सहसोत्क्षिप्त एव वा

drutaṃ praṇīte niṣkṛṣṭe sahasotkṣipta eva vā

5.47.2

स्यात् कटीगुदजङ्घोरुवस्तिस्तम्भार्तिभेदनम्

syāt kaṭīgudajaṅghoruvastistambhārtibhedanam

5.48

भोजनं तत्र वातघ्नं स्वेदाभ्यङ्गाः सवस्तयः

bhojanaṃ tatra vātaghnaṃ svedābhyaṅgāḥ savastayaḥ

5.48.2

पीड्यमाने ऽन्तरा मुक्ते गुदे प्रतिहतो ऽनिलः

pīḍyamāne 'ntarā mukte gude pratihato 'nilaḥ

5.49

उरःशिरोरुजं सादम् ऊर्वोश्च जनयेद् बली

uraḥśirorujaṃ sādam ūrvośca janayed balī

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā