6.4.2

अवगाढमहामूलम् उदीचीं दिशम् आश्रितम्

avagāḍhamahāmūlam udīcīṃ diśam āśritam

6.5

अथ कल्याणचरितः श्राद्धः शुचिरुपोषितः

atha kalyāṇacaritaḥ śrāddhaḥ śucirupoṣitaḥ

6.5.2

गृह्णीयाद् औषधं सुस्थं स्थितं काले च कल्पयेत्

gṛhṇīyād auṣadhaṃ susthaṃ sthitaṃ kāle ca kalpayet

6.6

सक्षीरं तद् असंपत्तावनतिक्रान्तवत्सरम्

sakṣīraṃ tad asaṃpattāvanatikrāntavatsaram

6.6.2

ऋते गुडघृतक्षौद्रधान्यकृष्णाविडङ्गतः

ṛte guḍaghṛtakṣaudradhānyakṛṣṇāviḍaṅgataḥ

6.7

पयो बाष्कयणं ग्राह्यं विण्मूत्रं तच्च नीरुजाम्

payo bāṣkayaṇaṃ grāhyaṃ viṇmūtraṃ tacca nīrujām

6.7.2

वयोबलवतां धातुपिच्छशृङ्गखुरादिकम्

vayobalavatāṃ dhātupicchaśṛṅgakhurādikam

6.8

कषाययोनयः पञ्च रसा लवणवर्जिताः

kaṣāyayonayaḥ pañca rasā lavaṇavarjitāḥ

6.8.2

रसः कल्कः शृतः शीतः फाण्टश्चेति प्रकल्पना

rasaḥ kalkaḥ śṛtaḥ śītaḥ phāṇṭaśceti prakalpanā

6.9

पञ्चधैव कषायाणां पूर्वं पूर्वं बलाधिका

pañcadhaiva kaṣāyāṇāṃ pūrvaṃ pūrvaṃ balādhikā

6.9.2

सद्यःसमुद्धृतात् क्षुण्णाद् यः स्रवेत् पटपीडितात्

sadyaḥsamuddhṛtāt kṣuṇṇād yaḥ sravet paṭapīḍitāt

6.10

स्वरसः स समुद्दिष्टः कल्कः पिष्टो द्रवाप्लुतः

svarasaḥ sa samuddiṣṭaḥ kalkaḥ piṣṭo dravāplutaḥ

6.10.2

चूर्णो ऽप्लुतः शृतः क्वाथः शीतो रात्रिं द्रवे स्थितः

cūrṇo 'plutaḥ śṛtaḥ kvāthaḥ śīto rātriṃ drave sthitaḥ

6.11

सद्योऽभिषुतपूतस् तु फाण्टस् तन्मानकल्पने

sadyo'bhiṣutapūtas tu phāṇṭas tanmānakalpane

6.11.2

युञ्ज्याद् व्याध्यादिबलतस् तथा च वचनं मुनेः

yuñjyād vyādhyādibalatas tathā ca vacanaṃ muneḥ

6.12

मात्राया न व्यवस्थास्ति व्याधिं कोष्ठं बलं वयः

mātrāyā na vyavasthāsti vyādhiṃ koṣṭhaṃ balaṃ vayaḥ

6.12.2

आलोच्य देशकालौ च योज्या तद्वच्च कल्पना

ālocya deśakālau ca yojyā tadvacca kalpanā

6.13

मध्यं तु मानं निर्दिष्टं स्वरसस्य चतुःपलम्

madhyaṃ tu mānaṃ nirdiṣṭaṃ svarasasya catuḥpalam

6.13.2

पेष्यस्य कर्षम् आलोड्यं तद् द्रवस्य पलत्रये

peṣyasya karṣam āloḍyaṃ tad dravasya palatraye

6.14

क्वाथं द्रव्यपले कुर्यात् प्रस्थार्धं पादशेषितम्

kvāthaṃ dravyapale kuryāt prasthārdhaṃ pādaśeṣitam

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā