12.10.2

चन्द्रदीपाद्यनेकत्वं वक्रम् ऋज्वपि मन्यते

candradīpādyanekatvaṃ vakram ṛjvapi manyate

12.11

वृद्धः काचो दृशं कुर्याद् रजोधूमावृताम् इव

vṛddhaḥ kāco dṛśaṃ kuryād rajodhūmāvṛtām iva

12.11.2

स्पष्टारुणाभां विस्तीर्णां सूक्ष्मां वा हतदर्शनाम्

spaṣṭāruṇābhāṃ vistīrṇāṃ sūkṣmāṃ vā hatadarśanām

12.12

स लिङ्गनाशो वाते तु संकोचयति दृक्सिराः

sa liṅganāśo vāte tu saṃkocayati dṛksirāḥ

12.12.2

दृङ्मण्डलं विशत्यन्तर् गम्भीरा दृग् असौ स्मृता

dṛṅmaṇḍalaṃ viśatyantar gambhīrā dṛg asau smṛtā

12.13

पित्तजे तिमिरे विद्युत्खद्योतद्योतदीपितम्

pittaje timire vidyutkhadyotadyotadīpitam

12.13.2

शिखितित्तिरिपत्त्राभं प्रायो नीलं च पश्यति

śikhitittiripattrābhaṃ prāyo nīlaṃ ca paśyati

12.14

काचे दृक् काचनीलाभा तादृग् एव च पश्यति

kāce dṛk kācanīlābhā tādṛg eva ca paśyati

12.14.2

अर्केन्दुपरिवेषाग्निमरीचीन्द्रधनूंषि च

arkendupariveṣāgnimarīcīndradhanūṃṣi ca

12.15

भृङ्गनीला निरालोका दृक् स्निग्धा लिङ्गनाशतः

bhṛṅganīlā nirālokā dṛk snigdhā liṅganāśataḥ

12.15.2

दृष्टिः पित्तेन ह्रस्वाख्या सा ह्रस्वा ह्रस्वदर्शिनी

dṛṣṭiḥ pittena hrasvākhyā sā hrasvā hrasvadarśinī

12.16

भवेत् पित्तविदग्धाख्या पीता पीताभदर्शना

bhavet pittavidagdhākhyā pītā pītābhadarśanā

12.16.2

कफेन तिमिरे प्रायः स्निग्धं श्वेतं च पश्यति

kaphena timire prāyaḥ snigdhaṃ śvetaṃ ca paśyati

12.17

शङ्खेन्दुकुन्दकुसुमैः कुमुदैरिव चाचितम्

śaṅkhendukundakusumaiḥ kumudairiva cācitam

12.17.2

काचे तु निष्प्रभेन्द्वर्कप्रदीपाद्यैरिवाचितम्

kāce tu niṣprabhendvarkapradīpādyairivācitam

12.18

सिताभा सा च दृष्टिः स्याल्लिङ्गनाशे तु लक्ष्यते

sitābhā sā ca dṛṣṭiḥ syālliṅganāśe tu lakṣyate

12.18.2

मूर्तः कफो दृष्टिगतः स्निग्धो दर्शननाशनः

mūrtaḥ kapho dṛṣṭigataḥ snigdho darśananāśanaḥ

12.19

बिन्दुर् जलस्येव चलः पद्मिनीपुटसंस्थितः

bindur jalasyeva calaḥ padminīpuṭasaṃsthitaḥ

12.19.2

उष्णे संकोचम् आयाति छायायां परिसर्पति

uṣṇe saṃkocam āyāti chāyāyāṃ parisarpati

12.20

शङ्खकुन्देन्दुकुमुदस्फटिकोपमशुक्लिमा

śaṅkhakundendukumudasphaṭikopamaśuklimā

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā