16.16.2

वस्त्रस्थं स्तन्यमृदितं पित्तरक्ताभिघातजित्

vastrasthaṃ stanyamṛditaṃ pittaraktābhighātajit

16.17

नागरत्रिफलानिम्बवासालोध्ररसः कफे

nāgaratriphalānimbavāsālodhrarasaḥ kaphe

16.17.2

कोष्णम् आश्च्योतनं मिश्रैर् भेषजैः सांनिपातिके

koṣṇam āścyotanaṃ miśrair bheṣajaiḥ sāṃnipātike

16.18

सर्पिः पुराणं पवने पित्ते शर्करयान्वितम्

sarpiḥ purāṇaṃ pavane pitte śarkarayānvitam

16.18.2

व्योषसिद्धं कफे पीत्वा यवक्षारावचूर्णितम्

vyoṣasiddhaṃ kaphe pītvā yavakṣārāvacūrṇitam

16.19

स्रावयेद् रुधिरं भूयस्ततः स्निग्धं विरेचयेत्

srāvayed rudhiraṃ bhūyastataḥ snigdhaṃ virecayet

16.19.2

आनूपवेसवारेण शिरोवदनलेपनम्

ānūpavesavāreṇa śirovadanalepanam

16.20

उष्णेन शूले दाहे तु पयःसर्पिर्युतैर् हिमैः

uṣṇena śūle dāhe tu payaḥsarpiryutair himaiḥ

16.20.2

तिमिरप्रतिषेधं च वीक्ष्य युञ्ज्याद् यथायथम्

timirapratiṣedhaṃ ca vīkṣya yuñjyād yathāyatham

16.21

अयम् एव विधिः सर्वो मन्थादिष्वपि शस्यते

ayam eva vidhiḥ sarvo manthādiṣvapi śasyate

16.21.2

अशान्तौ सर्वथा मन्थे भ्रुवोरुपरि दाहयेत्

aśāntau sarvathā manthe bhruvorupari dāhayet

16.22

रूप्यं रूक्षेण गोदध्ना लिम्पेन्नीलत्वम् आगते

rūpyaṃ rūkṣeṇa godadhnā limpennīlatvam āgate

16.22.2

शुष्के तु मस्तुना वर्तिर् वाताक्ष्यामयनाशिनी

śuṣke tu mastunā vartir vātākṣyāmayanāśinī

16.23

सुमनःकोरकाः शङ्खस्त्रिफला मधुकं बला

sumanaḥkorakāḥ śaṅkhastriphalā madhukaṃ balā

16.23.2

पित्तरक्तापहा वर्तिः पिष्टा दिव्येन वारिणा

pittaraktāpahā vartiḥ piṣṭā divyena vāriṇā

16.24

सैन्धवं त्रिफला व्योषं शङ्खनाभिः समुद्रजः

saindhavaṃ triphalā vyoṣaṃ śaṅkhanābhiḥ samudrajaḥ

16.24.2

फेन ऐलेयकं सर्जो वर्तिः श्लेष्माक्षिरोगनुत्

phena aileyakaṃ sarjo vartiḥ śleṣmākṣiroganut

16.25

प्रपौण्डरीकं यष्ट्याह्वं दार्वी चाष्टपलं पचेत्

prapauṇḍarīkaṃ yaṣṭyāhvaṃ dārvī cāṣṭapalaṃ pacet

16.25.2

जलद्रोणे रसे पूते पुनः पक्वे घने क्षिपेत्

jaladroṇe rase pūte punaḥ pakve ghane kṣipet

16.26

पुष्पाञ्जनाद् दशपलं कर्षं च मरिचात् ततः

puṣpāñjanād daśapalaṃ karṣaṃ ca maricāt tataḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā