20.17

अश्वविड्रसमूत्राभ्यां हस्तिमूत्रेण चैकतः

aśvaviḍrasamūtrābhyāṃ hastimūtreṇa caikataḥ

20.17.2

क्षौमगर्भां कृतां वर्तिं धूमं घ्राणास्यतः पिबेत्

kṣaumagarbhāṃ kṛtāṃ vartiṃ dhūmaṃ ghrāṇāsyataḥ pibet

20.18

क्षवथौ पुटकाख्ये च तीक्ष्णैः प्रधमनं हितम्

kṣavathau puṭakākhye ca tīkṣṇaiḥ pradhamanaṃ hitam

20.18.2

शुण्ठीकुष्ठकणावेल्लद्राक्षाकल्ककषायवत्

śuṇṭhīkuṣṭhakaṇāvelladrākṣākalkakaṣāyavat

20.19

साधितं तैलम् आज्यं वा नस्यं क्षवपुटप्रणुत्

sādhitaṃ tailam ājyaṃ vā nasyaṃ kṣavapuṭapraṇut

20.19.2

नासाशोषे बलातैलं पानादौ भोजनं रसैः

nāsāśoṣe balātailaṃ pānādau bhojanaṃ rasaiḥ

20.20

स्निग्धो धूमस्तथा स्वेदो नासानाहे ऽप्ययं विधिः

snigdho dhūmastathā svedo nāsānāhe 'pyayaṃ vidhiḥ

20.20.2

पाके दीप्तौ च पित्तघ्नं तीक्ष्णं नस्यादि संस्रुतौ

pāke dīptau ca pittaghnaṃ tīkṣṇaṃ nasyādi saṃsrutau

20.21

कफपीनसवत् पूतिनासापीनसयोः क्रिया

kaphapīnasavat pūtināsāpīnasayoḥ kriyā

20.21.2

लाक्षाकरञ्जमरिचवेल्लहिङ्गुकणागुडैः

lākṣākarañjamaricavellahiṅgukaṇāguḍaiḥ

20.22

अविमूत्रद्रुतैर् नस्यं कारयेद् वमने कृते

avimūtradrutair nasyaṃ kārayed vamane kṛte

20.22.2

शिग्रुसिंहीनिकुम्भानां बीजैः सव्योषसैन्धवैः

śigrusiṃhīnikumbhānāṃ bījaiḥ savyoṣasaindhavaiḥ

20.23

सवेल्लसुरसैस्तैलं नावनं परमं हितम्

savellasurasaistailaṃ nāvanaṃ paramaṃ hitam

20.23.2

पूयरक्ते नवे कुर्याद् रक्तपीनसवत् क्रमम्

pūyarakte nave kuryād raktapīnasavat kramam

20.24

अतिप्रवृद्धे नाडीवद् दग्धेष्वर्शोऽर्बुदेषु च

atipravṛddhe nāḍīvad dagdheṣvarśo'rbudeṣu ca

20.24.2

निकुम्भकुम्भसिन्धूत्थमनोह्वालकणाग्निकैः

nikumbhakumbhasindhūtthamanohvālakaṇāgnikaiḥ

20.25

कल्कितैर् घृतमध्वक्तां घ्राणे वर्तिं प्रवेशयेत्

kalkitair ghṛtamadhvaktāṃ ghrāṇe vartiṃ praveśayet

20.25.2

शिग्र्वादिनावनं चात्र पूतिनासोदितं भजेत्

śigrvādināvanaṃ cātra pūtināsoditaṃ bhajet

21.1

अथातो मुखरोगविज्ञानीयं व्याख्यास्यामः

athāto mukharogavijñānīyaṃ vyākhyāsyāmaḥ

21.1.2

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः

iti ha smāhur ātreyādayo maharṣayaḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā