24.55

महामायूरम् इत्येतन् मायूराद् अधिकं गुणैः

mahāmāyūram ityetan māyūrād adhikaṃ guṇaiḥ

24.55.2

धात्विन्द्रियस्वरभ्रंशश्वासकासार्दितापहम्

dhātvindriyasvarabhraṃśaśvāsakāsārditāpaham

24.56

योन्यसृक्शुक्रदोषेषु शस्तं वन्ध्यासुतप्रदम्

yonyasṛkśukradoṣeṣu śastaṃ vandhyāsutapradam

24.56.2

आखुभिः कुक्कुटैर् हंसैः शशैश्चेति प्रकल्पयेत्

ākhubhiḥ kukkuṭair haṃsaiḥ śaśaiśceti prakalpayet

24.57

जत्रूर्ध्वजानां व्याधीनाम् एकत्रिंशच्छतद्वयम्

jatrūrdhvajānāṃ vyādhīnām ekatriṃśacchatadvayam

24.57.2

परस्परम् असंकीर्णं विस्तरेण प्रकाशितम्

parasparam asaṃkīrṇaṃ vistareṇa prakāśitam

24.58

ऊर्ध्वमूलम् अधःशाखम् ऋषयः पुरुषं विदुः

ūrdhvamūlam adhaḥśākham ṛṣayaḥ puruṣaṃ viduḥ

24.58.2

मूलप्रहारिणस्तस्माद् रोगाञ्छीघ्रतरं जयेत्

mūlaprahāriṇastasmād rogāñchīghrataraṃ jayet

24.59

सर्वेन्द्रियाणि येनास्मिन् प्राणा येन च संश्रिताः

sarvendriyāṇi yenāsmin prāṇā yena ca saṃśritāḥ

24.59.2

तेन तस्योत्तमाङ्गस्य रक्षायाम् आदृतो भवेत्

tena tasyottamāṅgasya rakṣāyām ādṛto bhavet

25.1

अथातो व्रणप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः

athāto vraṇapratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ

25.1.2

इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः

iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ

25.1.3

व्रणो द्विधा निजागन्तुदुष्टशुद्धविभेदतः

vraṇo dvidhā nijāgantuduṣṭaśuddhavibhedataḥ

25.1.4

निजो दोषैः शरीरोत्थैरागन्तुर् बाह्यहेतुजः

nijo doṣaiḥ śarīrotthairāgantur bāhyahetujaḥ

25.2

दोषैरधिष्ठितो दुष्टः शुद्धस्तैरनधिष्ठितः

doṣairadhiṣṭhito duṣṭaḥ śuddhastairanadhiṣṭhitaḥ

25.2.2

संवृतत्वं विवृतता काठिन्यं मृदुताति वा

saṃvṛtatvaṃ vivṛtatā kāṭhinyaṃ mṛdutāti vā

25.3

अत्युत्सन्नावसन्नत्वम् अत्यौष्ण्यम् अतिशीतता

atyutsannāvasannatvam atyauṣṇyam atiśītatā

25.3.2

रक्तत्वं पाण्डुता कार्ष्ण्यं पूतिपूयपरिस्रुतिः

raktatvaṃ pāṇḍutā kārṣṇyaṃ pūtipūyaparisrutiḥ

25.4

पूतिमांससिरास्नायुच्छन्नतोत्सङ्गितातिरुक्

pūtimāṃsasirāsnāyucchannatotsaṅgitātiruk

25.4.2

संरम्भदाहश्वयथुकण्ड्वादिभिरुपद्रुतः

saṃrambhadāhaśvayathukaṇḍvādibhirupadrutaḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā