29.30.2

घनपिच्छिलसंस्रावा कण्डूला कठिना कफात्

ghanapicchilasaṃsrāvā kaṇḍūlā kaṭhinā kaphāt

29.31

निशि चाभ्यधिकक्लेदा सर्वैः सर्वाकृतिं त्यजेत्

niśi cābhyadhikakledā sarvaiḥ sarvākṛtiṃ tyajet

29.31.2

अन्तःस्थितं शल्यम् अनाहृतं तु करोति नाडीं वहते च सास्य

antaḥsthitaṃ śalyam anāhṛtaṃ tu karoti nāḍīṃ vahate ca sāsya

29.31.3

फेनानुविद्धं तनुम् अल्पम् उष्णं सास्रं च पूयं सरुजं च नित्यम्

phenānuviddhaṃ tanum alpam uṣṇaṃ sāsraṃ ca pūyaṃ sarujaṃ ca nityam

30.1

अथातो ग्रन्थ्यर्बुदश्लीपदापचीनाडीप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः

athāto granthyarbudaślīpadāpacīnāḍīpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ

30.1.2

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः

iti ha smāhur ātreyādayo maharṣayaḥ

30.1.3

ग्रन्थिष्वामेषु कर्तव्या यथास्वं शोफवत् क्रिया

granthiṣvāmeṣu kartavyā yathāsvaṃ śophavat kriyā

30.1.4

बृहतीचित्रकव्याघ्रीकणासिद्धेन सर्पिषा

bṛhatīcitrakavyāghrīkaṇāsiddhena sarpiṣā

30.2

स्नेहयेच्छुद्धिकामं च तीक्ष्णैः शुद्धस्य लेपनम्

snehayecchuddhikāmaṃ ca tīkṣṇaiḥ śuddhasya lepanam

30.2.2

संस्वेद्य बहुशो ग्रन्थिं विमृद्नीयात् पुनः पुनः

saṃsvedya bahuśo granthiṃ vimṛdnīyāt punaḥ punaḥ

30.3

एष वाते विशेषेण क्रमः पित्तास्रजे पुनः

eṣa vāte viśeṣeṇa kramaḥ pittāsraje punaḥ

30.3.2

जलौकसो हिमं सर्वं कफजे वातिको विधिः

jalaukaso himaṃ sarvaṃ kaphaje vātiko vidhiḥ

30.4

तथाप्यपक्वं छित्त्वैनं स्थिते रक्ते ऽग्निना दहेत्

tathāpyapakvaṃ chittvainaṃ sthite rakte 'gninā dahet

30.4.2

साध्वशेषं सशेषो हि पुनराप्यायते ध्रुवम्

sādhvaśeṣaṃ saśeṣo hi punarāpyāyate dhruvam

30.5

मांसव्रणोद्भवौ ग्रन्थी यापयेद् एवम् एव च

māṃsavraṇodbhavau granthī yāpayed evam eva ca

30.5.2

कार्यं मेदोभवे ऽप्येतत् तप्तैः फलादिभिश्च तम्

kāryaṃ medobhave 'pyetat taptaiḥ phalādibhiśca tam

30.6

प्रमृद्यात् तिलदिग्धेन छन्नं द्विगुणवाससा

pramṛdyāt tiladigdhena channaṃ dviguṇavāsasā

30.6.2

शस्त्रेण पाटयित्वा वा दहेन् मेदसि सूद्धृते

śastreṇa pāṭayitvā vā dahen medasi sūddhṛte

30.7

सिराग्रन्थौ नवे पेयं तैलं साहचरं तथा

sirāgranthau nave peyaṃ tailaṃ sāhacaraṃ tathā

30.7.2

उपनाहो ऽनिलहरैर् वस्तिकर्म सिराव्यधः

upanāho 'nilaharair vastikarma sirāvyadhaḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā