39.42.2

पृथग् लोहैः सुवर्णेन वचया मधुसर्पिषा

pṛthag lohaiḥ suvarṇena vacayā madhusarpiṣā

39.43

सितया वा समा युक्ता समायुक्ता रसायनम्

sitayā vā samā yuktā samāyuktā rasāyanam

39.43.2

त्रिफला सर्वरोगघ्नी मेधायुःस्मृतिबुद्धिदा

triphalā sarvarogaghnī medhāyuḥsmṛtibuddhidā

39.44

मण्डूकपर्ण्याः स्वरसं यथाग्नि क्षीरेण यष्टीमधुकस्य चूर्णम्

maṇḍūkaparṇyāḥ svarasaṃ yathāgni kṣīreṇa yaṣṭīmadhukasya cūrṇam

39.44.2

रसं गुडूच्याः सहमूलपुष्प्याः कल्कं प्रयुञ्जीत च शङ्खपुष्प्याः

rasaṃ guḍūcyāḥ sahamūlapuṣpyāḥ kalkaṃ prayuñjīta ca śaṅkhapuṣpyāḥ

39.45

आयुःप्रदान्य् आमयनाशनानि बलाग्निवर्णस्वरवर्धनानि

āyuḥpradāny āmayanāśanāni balāgnivarṇasvaravardhanāni

39.45.2

मेध्यानि चैतानि रसायनानि मेध्या विशेषेण तु शङ्खपुष्पी

medhyāni caitāni rasāyanāni medhyā viśeṣeṇa tu śaṅkhapuṣpī

39.46

नलदं कटुरोहिणी पयस्या मधुकं चन्दनसारिवोग्रगन्धाः

naladaṃ kaṭurohiṇī payasyā madhukaṃ candanasārivogragandhāḥ

39.46.2

त्रिफला कटुकत्रयं हरिद्रे सपटोलं लवणं च तैः सुपिष्टैः

triphalā kaṭukatrayaṃ haridre sapaṭolaṃ lavaṇaṃ ca taiḥ supiṣṭaiḥ

39.47

त्रिगुणेन रसेन शङ्खपुष्प्याः सपयस्कं घृतनल्वणं विपक्वम्

triguṇena rasena śaṅkhapuṣpyāḥ sapayaskaṃ ghṛtanalvaṇaṃ vipakvam

39.47.2

उपयुज्य भवेज् जडो ऽपि वाग्मी श्रुतधारी प्रतिभानवान् अरोगः

upayujya bhavej jaḍo 'pi vāgmī śrutadhārī pratibhānavān arogaḥ

39.48

पेष्यैर् मृणालबिसकेसरपत्त्रबीजैः सिद्धं सहेमशकलं पयसा च सर्पिः

peṣyair mṛṇālabisakesarapattrabījaiḥ siddhaṃ sahemaśakalaṃ payasā ca sarpiḥ

39.48.2

पञ्चारविन्दम् इति तत् प्रथितं पृथिव्यां प्रभ्रष्टपौरुषबलप्रतिभैर् निषेव्यम्

pañcāravindam iti tat prathitaṃ pṛthivyāṃ prabhraṣṭapauruṣabalapratibhair niṣevyam

39.49

यन् नालकन्ददलकेसरवद् विपक्वं नीलोत्पलस्य तद् अपि प्रथितं द्वितीयम्

yan nālakandadalakesaravad vipakvaṃ nīlotpalasya tad api prathitaṃ dvitīyam

39.49.2

सर्पिश् चतुष्कुवलयं सहिरण्यपत्त्रं मेध्यं गवाम् अपि भवेत् किमु मानुषाणाम्

sarpiś catuṣkuvalayaṃ sahiraṇyapattraṃ medhyaṃ gavām api bhavet kimu mānuṣāṇām

39.50

ब्राह्मीवचासैन्धवशङ्खपुष्पीमत्स्याक्षकब्रह्मसुवर्चलैन्द्र्यः

brāhmīvacāsaindhavaśaṅkhapuṣpīmatsyākṣakabrahmasuvarcalaindryaḥ

39.50.2

वैदेहिका च त्रियवाः पृथक् स्युर् यवौ सुवर्णस्य तिलो विषस्य

vaidehikā ca triyavāḥ pṛthak syur yavau suvarṇasya tilo viṣasya

39.51

सर्पिषश् च पलम् एकत एतद् योजयेत् परिणते च घृताढ्यम्

sarpiṣaś ca palam ekata etad yojayet pariṇate ca ghṛtāḍhyam

39.51.2

भोजनं समधु वत्सरम् एवं शीलयन्न् अधिकधीस्मृतिमेधः

bhojanaṃ samadhu vatsaram evaṃ śīlayann adhikadhīsmṛtimedhaḥ

39.52

अतिक्रान्तजराव्याधितन्द्रालस्यश्रमक्लमः

atikrāntajarāvyādhitandrālasyaśramaklamaḥ

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā