40.48.2

पाण्डौ श्रेष्ठम् अयो ऽभयानिलकफे प्लीहामये पिप्पली संधाने कृमिजा विषे शुकतरुर् मेदोऽनिले गुग्गुलुः

pāṇḍau śreṣṭham ayo 'bhayānilakaphe plīhāmaye pippalī saṃdhāne kṛmijā viṣe śukatarur medo'nile gugguluḥ

40.49

वृषो ऽस्रपित्ते कुटजो ऽतिसारे भल्लातको ऽर्शःसु गरेषु हेम

vṛṣo 'srapitte kuṭajo 'tisāre bhallātako 'rśaḥsu gareṣu hema

40.49.2

स्थूलेषु तार्क्ष्यं कृमिषु कृमिघ्नं शोषे सुरा छागपयो ऽथ मांसम्

sthūleṣu tārkṣyaṃ kṛmiṣu kṛmighnaṃ śoṣe surā chāgapayo 'tha māṃsam

40.50

अक्ष्यामयेषु त्रिफला गुडूची वातास्ररोगे मथितं ग्रहण्याम्

akṣyāmayeṣu triphalā guḍūcī vātāsraroge mathitaṃ grahaṇyām

40.50.2

कुष्ठेषु सेव्यः खदिरस्य सारः सर्वेषु रोगेषु शिलाह्वयं च

kuṣṭheṣu sevyaḥ khadirasya sāraḥ sarveṣu rogeṣu śilāhvayaṃ ca

40.51

उन्मादं घृतम् अनवं शोकं मद्यं व्यपस्मृतिं ब्राह्मी

unmādaṃ ghṛtam anavaṃ śokaṃ madyaṃ vyapasmṛtiṃ brāhmī

40.51.2

निद्रानाशं क्षीरं जयति रसाला प्रतिश्यायम्

nidrānāśaṃ kṣīraṃ jayati rasālā pratiśyāyam

40.52

मांसं कार्श्यं लशुनः प्रभञ्जनं स्तब्धगात्रतां स्वेदः

māṃsaṃ kārśyaṃ laśunaḥ prabhañjanaṃ stabdhagātratāṃ svedaḥ

40.52.2

गुडमञ्जर्याः खपुरो नस्यात् स्कन्धांसबाहुरुजम्

guḍamañjaryāḥ khapuro nasyāt skandhāṃsabāhurujam

40.53

नवनीतखण्डमर्दितम् औष्ट्रं मूत्रं पयश्च हन्त्युदरम्

navanītakhaṇḍamarditam auṣṭraṃ mūtraṃ payaśca hantyudaram

40.53.2

नस्यं मूर्धविकारान् विद्रधिम् अचिरोत्थितम् अस्रविस्रावः

nasyaṃ mūrdhavikārān vidradhim acirotthitam asravisrāvaḥ

40.54

नस्यं कवडो मुखजान् नस्याञ्जनतर्पणानि नेत्ररुजः

nasyaṃ kavaḍo mukhajān nasyāñjanatarpaṇāni netrarujaḥ

40.54.2

वृद्धस्य क्षीरघृते मूर्छां शीताम्बुमारुतच्छायाः

vṛddhasya kṣīraghṛte mūrchāṃ śītāmbumārutacchāyāḥ

40.55

समशुक्तार्द्रकमात्रा मन्दे वह्नौ श्रमे सुरा स्नानम्

samaśuktārdrakamātrā mande vahnau śrame surā snānam

40.55.2

दुःखसहत्वे स्थैर्ये व्यायामो गोक्षुरुर् हितः

duḥkhasahatve sthairye vyāyāmo gokṣurur hitaḥ

40.56

कासे निदिग्धिका पार्श्वशूले पुष्करजा जटा

kāse nidigdhikā pārśvaśūle puṣkarajā jaṭā

40.56.2

वयसः स्थापने धात्री त्रिफला गुग्गुलुर् व्रणे

vayasaḥ sthāpane dhātrī triphalā guggulur vraṇe

40.57

वस्तिर् वातविकारान् पैत्तान् रेकः कफोद्भवान् वमनम्

vastir vātavikārān paittān rekaḥ kaphodbhavān vamanam

40.57.2

क्षौद्रं जयति बलासं सर्पिः पित्तं समीरणं तैलम्

kṣaudraṃ jayati balāsaṃ sarpiḥ pittaṃ samīraṇaṃ tailam

40.58

इत्यग्र्यं यत् प्रोक्तं रोगाणाम् औषधं शमायालम्

ityagryaṃ yat proktaṃ rogāṇām auṣadhaṃ śamāyālam

Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā