11.20.14

एतद् विद्वान् पुरा मृत्योर् अभवाय घटेत सः

etad vidvān purā mṛtyor abhavāya ghaṭeta saḥ

11.20.14.2

अप्रमत्त इदं ज्ञात्वा मर्त्यम् अप्य् अर्थसिद्धिदम्

apramatta idaṃ jñātvā martyam apy arthasiddhidam

11.20.15

छिद्यमानं यमैर् एतैः कृतनीडं वनस्पतिम्

chidyamānaṃ yamair etaiḥ kṛtanīḍaṃ vanaspatim

11.20.15.2

खगः स्वकेतम् उत्सृज्य क्षेमं याति ह्य् अलम्पटः

khagaḥ svaketam utsṛjya kṣemaṃ yāti hy alampaṭaḥ

11.20.16

अहोरात्रैश् छिद्यमानं बुद्ध्वायुर् भयवेपथुः

ahorātraiś chidyamānaṃ buddhvāyur bhayavepathuḥ

11.20.16.2

मुक्तसङ्गः परं बुद्ध्वा निरीह उपशाम्यति

muktasaṅgaḥ paraṃ buddhvā nirīha upaśāmyati

11.20.17

नृदेहम् आद्यं सुलभं सुदुर्लभं प्लवं सुकल्पं गुरुकर्णधारम्

nṛdeham ādyaṃ sulabhaṃ sudurlabhaṃ plavaṃ sukalpaṃ gurukarṇadhāram

11.20.17.2

मयानुकूलेन नभस्वतेरितं पुमान् भवाब्धिं न तरेत् स आत्महा

mayānukūlena nabhasvateritaṃ pumān bhavābdhiṃ na taret sa ātmahā

11.20.18

यदारम्भेषु निर्विण्णो विरक्तः संयतेन्द्रियः

yadārambheṣu nirviṇṇo viraktaḥ saṃyatendriyaḥ

11.20.18.2

अभ्यासेनात्मनो योगी धारयेद् अचलं मनः

abhyāsenātmano yogī dhārayed acalaṃ manaḥ

11.20.19

धार्यमाणं मनो यर्हि भ्राम्यद् आश्व् अनवस्थितम्

dhāryamāṇaṃ mano yarhi bhrāmyad āśv anavasthitam

11.20.19.2

अतन्द्रितो ऽनुरोधेन मार्गेणात्मवशं नयेत्

atandrito 'nurodhena mārgeṇātmavaśaṃ nayet

11.20.20

मनोगतिं न विसृजेज् जितप्राणो जितेन्द्रियः

manogatiṃ na visṛjej jitaprāṇo jitendriyaḥ

11.20.20.2

सत्त्वसम्पन्नया बुद्ध्या मन आत्मवशं नयेत्

sattvasampannayā buddhyā mana ātmavaśaṃ nayet

11.20.21

एष वै परमो योगो मनसः संग्रहः स्मृतः

eṣa vai paramo yogo manasaḥ saṃgrahaḥ smṛtaḥ

11.20.21.2

हृदयज्ञत्वम् अन्विच्छन् दम्यस्येवार्वतो मुहुः

hṛdayajñatvam anvicchan damyasyevārvato muhuḥ

11.20.22

सांख्येन सर्वभावानां प्रतिलोमानुलोमतः

sāṃkhyena sarvabhāvānāṃ pratilomānulomataḥ

11.20.22.2

भवाप्ययाव् अनुध्यायेन् मनो यावत् प्रसीदति

bhavāpyayāv anudhyāyen mano yāvat prasīdati

11.20.23

निर्विण्णस्य विरक्तस्य पुरुषस्योक्तवेदिनः

nirviṇṇasya viraktasya puruṣasyoktavedinaḥ

11.20.23.2

मनस् त्यजति दौरात्म्यं चिन्तितस्यानुचिन्तया

manas tyajati daurātmyaṃ cintitasyānucintayā

Bhāgavatapurāṇa