12.51.2

गन्धा विकृतिमायान्ति भेदं वर्णस्वरौ तथा

gandhā vikṛtimāyānti bhedaṃ varṇasvarau tathā

12.52

वैवर्ण्यं भजते कायः कायच्छिद्रं विशुष्यति

vaivarṇyaṃ bhajate kāyaḥ kāyacchidraṃ viśuṣyati

12.52.2

धूमः संजायते मूर्ध्नि दारुणाख्यश्च चूर्णकः

dhūmaḥ saṃjāyate mūrdhni dāruṇākhyaśca cūrṇakaḥ

12.53

सततस्पन्दना देशाः शरीरे ये ऽभिलक्षिताः

satataspandanā deśāḥ śarīre ye 'bhilakṣitāḥ

12.53.2

ते स्तम्भानुगताः सर्वे न चलन्ति कथंचन

te stambhānugatāḥ sarve na calanti kathaṃcana

12.54

गुणाः शरीरदेशानां शीतोष्णमृदुदारुणाः

guṇāḥ śarīradeśānāṃ śītoṣṇamṛdudāruṇāḥ

12.54.2

विपर्यासेन वर्तन्ते स्थानेष्वन्येषु तद्विधाः

viparyāsena vartante sthāneṣvanyeṣu tadvidhāḥ

12.55

नखेषु जायते पुष्पं पङ्को दन्तेषु जायते

nakheṣu jāyate puṣpaṃ paṅko danteṣu jāyate

12.55.2

जटाः पक्ष्मसु जायन्ते सीमन्ताश्चापि मूर्धनि

jaṭāḥ pakṣmasu jāyante sīmantāścāpi mūrdhani

12.56

भेषजानि न संवृत्तिं प्राप्नुवन्ति यथारुचि

bheṣajāni na saṃvṛttiṃ prāpnuvanti yathāruci

12.56.2

यानि चाप्युपपद्यन्ते तेषां वीर्यं न सिध्यति

yāni cāpyupapadyante teṣāṃ vīryaṃ na sidhyati

12.57

नानाप्रकृतयः क्रूरा विकारा विविधौषधाः

nānāprakṛtayaḥ krūrā vikārā vividhauṣadhāḥ

12.57.2

क्षिप्रं समभिवर्तन्ते प्रतिहत्य बलौजसी

kṣipraṃ samabhivartante pratihatya balaujasī

12.58

शब्दः स्पर्शो रसो रूपं गन्धश्चेष्टा विचिन्तितम्

śabdaḥ sparśo raso rūpaṃ gandhaśceṣṭā vicintitam

12.58.2

उत्पद्यन्ते ऽशुभान्येव प्रतिकर्मप्रवृत्तिषु

utpadyante 'śubhānyeva pratikarmapravṛttiṣu

12.59

दृश्यन्ते दारुणाः स्वप्ना दौरात्म्यमुपजायते

dṛśyante dāruṇāḥ svapnā daurātmyamupajāyate

12.59.2

प्रेष्याः प्रतीपतां यान्ति प्रेताकृतिरुदीर्यते

preṣyāḥ pratīpatāṃ yānti pretākṛtirudīryate

12.60

प्रकृतिर्हीयते ऽत्यर्थं विकृतिश्चाभिवर्धते

prakṛtirhīyate 'tyarthaṃ vikṛtiścābhivardhate

12.60.2

कृत्स्नमौत्पातिकं घोरम् अरिष्टम् उपलक्ष्यते

kṛtsnamautpātikaṃ ghoram ariṣṭam upalakṣyate

12.61

इत्येतानि मनुष्याणां भवन्ति विनशिष्यताम्

ityetāni manuṣyāṇāṃ bhavanti vinaśiṣyatām

Carakasaṃhitā