2.13

भल्लातकान्य् अनुपहतान्य् अनामयान्य् आपूर्णरसप्रमाणवीर्याणि पक्वजाम्बवप्रकाशानि शुचौ शुक्रे वा मासे संगृह्य यवपल्ले माषपल्ले वा निधापयेत् तानि चतुर्मासस्थितानि सहसि सहस्ये वा मासे प्रयोक्तुम् आरभेत शीतस्निग्धमधुरोपस्कृतशरीरः

bhallātakāny anupahatāny anāmayāny āpūrṇarasapramāṇavīryāṇi pakvajāmbavaprakāśāni śucau śukre vā māse saṃgṛhya yavapalle māṣapalle vā nidhāpayet tāni caturmāsasthitāni sahasi sahasye vā māse prayoktum ārabheta śītasnigdhamadhuropaskṛtaśarīraḥ

2.13.2

पूर्वं दशभल्लातकान्यापोथ्याष्टगुणेनाम्भसा साधु साधयेत् तेषां रसमष्टभागावशेषं पूतं सपयस्कं पिबेत् सर्पिषान्तर् मुखम् अभ्यज्य

pūrvaṃ daśabhallātakānyāpothyāṣṭaguṇenāmbhasā sādhu sādhayet teṣāṃ rasamaṣṭabhāgāvaśeṣaṃ pūtaṃ sapayaskaṃ pibet sarpiṣāntar mukham abhyajya

2.13.3

तान्य् एकैकभल्लातकोत्कर्षापकर्षेण दशभल्लातकान्य् आ त्रिंशतः प्रयोज्यानि नातः

tāny ekaikabhallātakotkarṣāpakarṣeṇa daśabhallātakāny ā triṃśataḥ prayojyāni nātaḥ

2.13.4

प्रयोगविधानेन सहस्रपर एव भल्लातकप्रयोगः

prayogavidhānena sahasrapara eva bhallātakaprayogaḥ

2.13.5

जीर्णे च ससर्पिषा पयसा शालिषष्टिकाशनम् उपचारः प्रयोगान्ते च द्विस् तावत् पयसैवोपचारः

jīrṇe ca sasarpiṣā payasā śāliṣaṣṭikāśanam upacāraḥ prayogānte ca dvis tāvat payasaivopacāraḥ

2.13.6

तत्प्रयोगाद्वर्षशतमजरं वयस् तिष्ठतीति समानं पूर्वेण

tatprayogādvarṣaśatamajaraṃ vayas tiṣṭhatīti samānaṃ pūrveṇa

2.14

भल्लातकानां जर्जरीकृतानां पिष्टस्वेदनं पूरयित्वा भूमाव् आकण्ठं निखातस्य स्नेहभावितस्य दृढस्योपरि कुम्भस्यारोप्योडुपेनापिधाय कृष्णमृत्तिकावलिप्तं गोमयाग्निभिर् उपस्वेदयेत् तेषां यः स्वरसः कुम्भं प्रपद्येत तम् अष्टभागमधुसम्प्रयुक्तं द्विगुणघृतम् अद्यात् तत्प्रयोगाद्वर्षशतमजरं वयस्तिष्ठतीति समानं पूर्वेण

bhallātakānāṃ jarjarīkṛtānāṃ piṣṭasvedanaṃ pūrayitvā bhūmāv ākaṇṭhaṃ nikhātasya snehabhāvitasya dṛḍhasyopari kumbhasyāropyoḍupenāpidhāya kṛṣṇamṛttikāvaliptaṃ gomayāgnibhir upasvedayet teṣāṃ yaḥ svarasaḥ kumbhaṃ prapadyeta tam aṣṭabhāgamadhusamprayuktaṃ dviguṇaghṛtam adyāt tatprayogādvarṣaśatamajaraṃ vayastiṣṭhatīti samānaṃ pūrveṇa

2.15

भल्लातकतैलपात्रं सपयस्कं मधुकेन कल्केनाक्षमात्रेण शतपाकं कुर्यादिति समानं पूर्वेण

bhallātakatailapātraṃ sapayaskaṃ madhukena kalkenākṣamātreṇa śatapākaṃ kuryāditi samānaṃ pūrveṇa

2.16

भल्लातकसर्पिः भल्लातकक्षीरं भल्लातकक्षौद्रं गुडभल्लातकं भल्लातकयूषः भल्लातकतैलं भल्लातकपललं भल्लातकसक्तवः भल्लातकलवणं भल्लातकतर्पणम् इति भल्लातकविधानमुक्तं भवति

bhallātakasarpiḥ bhallātakakṣīraṃ bhallātakakṣaudraṃ guḍabhallātakaṃ bhallātakayūṣaḥ bhallātakatailaṃ bhallātakapalalaṃ bhallātakasaktavaḥ bhallātakalavaṇaṃ bhallātakatarpaṇam iti bhallātakavidhānamuktaṃ bhavati

2.17

भल्लातकानि तीक्ष्णानि पाकीन्यग्निसमानि च

bhallātakāni tīkṣṇāni pākīnyagnisamāni ca

2.17.2

भवन्त्यमृतकल्पानि प्रयुक्तानि यथाविधि

bhavantyamṛtakalpāni prayuktāni yathāvidhi

2.18

एते दशविधास्त्वेषां प्रयोगाः परिकीर्तिताः

ete daśavidhāstveṣāṃ prayogāḥ parikīrtitāḥ

2.18.2

रोगप्रकृतिसात्म्यज्ञस् तान् प्रयोगान् प्रकल्पयेत्

rogaprakṛtisātmyajñas tān prayogān prakalpayet

2.19

कफजो न स रोगोऽस्ति न विबन्धोऽस्ति कश्चन

kaphajo na sa rogo'sti na vibandho'sti kaścana

2.19.2

यं न भल्लातकं हन्याच्छीघ्रं मेधाग्निवर्धनम्

yaṃ na bhallātakaṃ hanyācchīghraṃ medhāgnivardhanam

2.20

प्राणकामाः पुरा जीर्णाश्च्यवनाद्या महर्षयः

prāṇakāmāḥ purā jīrṇāścyavanādyā maharṣayaḥ

2.20.2

रसायनैः शिवैर् एतैर् बभूवुर् अमितायुषः

rasāyanaiḥ śivair etair babhūvur amitāyuṣaḥ

2.21

ब्राह्मं तपो ब्रह्मचर्यमध्यात्मध्यानमेव च

brāhmaṃ tapo brahmacaryamadhyātmadhyānameva ca

2.21.2

दीर्घायुषो यथाकामं संभृत्य त्रिदिवं गताः

dīrghāyuṣo yathākāmaṃ saṃbhṛtya tridivaṃ gatāḥ

2.22

तस्मादायुःप्रकर्षार्थं प्राणकामैः सुखार्थिभिः

tasmādāyuḥprakarṣārthaṃ prāṇakāmaiḥ sukhārthibhiḥ

Carakasaṃhitā