3.250

जीवन्तीं मधुकं मेदां पिप्पलीं मदनं वचाम्

jīvantīṃ madhukaṃ medāṃ pippalīṃ madanaṃ vacām

3.250.2

ऋद्धिं रास्नां बलां विश्वं शतपुष्पां शतावरीम्

ṛddhiṃ rāsnāṃ balāṃ viśvaṃ śatapuṣpāṃ śatāvarīm

3.251

पिष्ट्वा क्षीरं जलं सर्पिस्तैलं च विपचेद्भिषक्

piṣṭvā kṣīraṃ jalaṃ sarpistailaṃ ca vipacedbhiṣak

3.251.2

आनुवासनिकं स्नेहमेतं विद्याज्ज्वरापहम्

ānuvāsanikaṃ snehametaṃ vidyājjvarāpaham

3.252

पटोलपिचुमर्दाभ्यां गुडूच्या मधुकेन च

paṭolapicumardābhyāṃ guḍūcyā madhukena ca

3.252.2

मदनैश्च शृतः स्नेहो ज्वरघ्नमनुवासनम्

madanaiśca śṛtaḥ sneho jvaraghnamanuvāsanam

3.253

चन्दनागुरुकाश्मर्यपटोलमधुकोत्पलैः

candanāgurukāśmaryapaṭolamadhukotpalaiḥ

3.253.2

सिद्धः स्नेहो ज्वरहरः स्नेहबस्तिः प्रशस्यते

siddhaḥ sneho jvaraharaḥ snehabastiḥ praśasyate

3.254

यदुक्तं भेषजाध्याये विमाने रोगभेषजे

yaduktaṃ bheṣajādhyāye vimāne rogabheṣaje

3.254.2

शिरोविरेचनं कुर्याद्युक्तिज्ञस्तज्ज्वरापहम्

śirovirecanaṃ kuryādyuktijñastajjvarāpaham

3.255

यच्च नावनिकं तैलं याश्च प्राग्धूमवर्तयः

yacca nāvanikaṃ tailaṃ yāśca prāgdhūmavartayaḥ

3.255.2

मात्राशितीये निर्दिष्टाः प्रयोज्यास्ता ज्वरेष्वपि

mātrāśitīye nirdiṣṭāḥ prayojyāstā jvareṣvapi

3.256

अभ्यङ्गांश्च प्रदेहांश्च परिषेकांश्च कारयेत्

abhyaṅgāṃśca pradehāṃśca pariṣekāṃśca kārayet

3.256.2

यथाभिलाषं शीतोष्णं विभज्य द्विविधं ज्वरम्

yathābhilāṣaṃ śītoṣṇaṃ vibhajya dvividhaṃ jvaram

3.257

सहस्रधौतं सर्पिर्वा तैलं वा चन्दनादिकम्

sahasradhautaṃ sarpirvā tailaṃ vā candanādikam

3.257.2

दाहज्वरप्रशमनं दद्याद् अभ्यञ्जनं भिषक्

dāhajvarapraśamanaṃ dadyād abhyañjanaṃ bhiṣak

3.258

अथ चन्दनाद्यं तैलमुपदेक्ष्यामः चन्दनभद्रश्रीकालानुसार्यकालीयकपद्मापद्मकोशीरसारिवामधुकप्रपौण्डरीक नागपुष्पोदीच्यवन्यपद्मोत्पलनलिनकुमुदसौगन्धिकपुण्डरीकशतपत्रबिसमृणाल शालूकशैवालकशेरुकानन्ताकुशकाशेक्षुदर्भशरनलशालिमूलजम्बुवेतसवानीरगुन्द्राककुभासनाश्वकर्णस्यन्दन वातपोथशालतालधवतिनिशखदिरकदरकदम्बकाश्मर्यफलसर्जप्लक्षवटकपीतनोदुम्बराश्वत्थ न्यग्रोधधातकीदूर्वेत्कटशृङ्गाटकमञ्जिष्ठाज्योतिष्मतीपुष्करबीजक्रौञ्चादनबदरीकोविदारकदलीसंवर्तकारिष्टशतपर्वाशीतकुम्भिका शतावरीश्रीपर्णीश्रावणीमहाश्रावणीरोहिणीशीतपाक्योदनपाकीकालाबलापयस्याविदारीजीवकर्षभकमेदामहामेदा मधुरसर्ष्यप्रोक्तातृणशून्यमोचरसाटरूषकबकुलकुटजपटोलनिम्बशाल्मलीनारिकेलखर्जूरमृद्वीकाप्रियालप्रियङ्गुधन्वनात्मगुप्तामधूकानाम् अन्येषां च शीतवीर्याणां यथालाभमौषधानां कषायं कारयेत्

atha candanādyaṃ tailamupadekṣyāmaḥ candanabhadraśrīkālānusāryakālīyakapadmāpadmakośīrasārivāmadhukaprapauṇḍarīka nāgapuṣpodīcyavanyapadmotpalanalinakumudasaugandhikapuṇḍarīkaśatapatrabisamṛṇāla śālūkaśaivālakaśerukānantākuśakāśekṣudarbhaśaranalaśālimūlajambuvetasavānīragundrākakubhāsanāśvakarṇasyandana vātapothaśālatāladhavatiniśakhadirakadarakadambakāśmaryaphalasarjaplakṣavaṭakapītanodumbarāśvattha nyagrodhadhātakīdūrvetkaṭaśṛṅgāṭakamañjiṣṭhājyotiṣmatīpuṣkarabījakrauñcādanabadarīkovidārakadalīsaṃvartakāriṣṭaśataparvāśītakumbhikā śatāvarīśrīparṇīśrāvaṇīmahāśrāvaṇīrohiṇīśītapākyodanapākīkālābalāpayasyāvidārījīvakarṣabhakamedāmahāmedā madhurasarṣyaproktātṛṇaśūnyamocarasāṭarūṣakabakulakuṭajapaṭolanimbaśālmalīnārikelakharjūramṛdvīkāpriyālapriyaṅgudhanvanātmaguptāmadhūkānām anyeṣāṃ ca śītavīryāṇāṃ yathālābhamauṣadhānāṃ kaṣāyaṃ kārayet

3.258.2

तेन कषायेण द्विगुणितपयसा तेषामेव च कल्केन कषायार्धमात्रं मृद्वग्निना साधयेत्तैलम्

tena kaṣāyeṇa dviguṇitapayasā teṣāmeva ca kalkena kaṣāyārdhamātraṃ mṛdvagninā sādhayettailam

3.258.3

एतत् तैलमभ्यङ्गात् सद्यो दाहज्वरमपनयति

etat tailamabhyaṅgāt sadyo dāhajvaramapanayati

3.258.4

एतैरेव चौषधैरश्लक्ष्णपिष्टैः सुशीतैः प्रदेहं कारयेत्

etaireva cauṣadhairaślakṣṇapiṣṭaiḥ suśītaiḥ pradehaṃ kārayet

Carakasaṃhitā