4.21.2

मार्गान्मार्गं चरेद्यद्वा याप्यं पित्तमसृक् च तत्

mārgānmārgaṃ caredyadvā yāpyaṃ pittamasṛk ca tat

4.22

एकमार्गं बलवतो नातिवेगं नवोत्थितम्

ekamārgaṃ balavato nātivegaṃ navotthitam

4.22.2

रक्तपित्तं सुखे काले साध्यं स्यान्निरुपद्रवम्

raktapittaṃ sukhe kāle sādhyaṃ syānnirupadravam

4.23

स्निग्धोष्णमुष्णरूक्षं च रक्तपित्तस्य कारणम्

snigdhoṣṇamuṣṇarūkṣaṃ ca raktapittasya kāraṇam

4.23.2

अधोगस्योत्तरं प्रायः पूर्वं स्यादूर्ध्वगस्य तु

adhogasyottaraṃ prāyaḥ pūrvaṃ syādūrdhvagasya tu

4.24

ऊर्ध्वगं कफसंसृष्टमधोगं मारुतानुगम्

ūrdhvagaṃ kaphasaṃsṛṣṭamadhogaṃ mārutānugam

4.24.2

द्विमार्गं कफवाताभ्यामुभाभ्यामनुबध्यते

dvimārgaṃ kaphavātābhyāmubhābhyāmanubadhyate

4.25

अक्षीणबलमांसस्य रक्तपित्तं यदश्नतः

akṣīṇabalamāṃsasya raktapittaṃ yadaśnataḥ

4.25.2

तद्दोषदुष्टम् उत्क्लिष्टं नादौ स्तम्भनमर्हति

taddoṣaduṣṭam utkliṣṭaṃ nādau stambhanamarhati

4.26

गलग्रहं पूतिनस्यं मूर्च्छायमरुचिं ज्वरम्

galagrahaṃ pūtinasyaṃ mūrcchāyamaruciṃ jvaram

4.26.2

गुल्मं प्लीहानमानाहं किलासं कृच्छ्रमूत्रताम्

gulmaṃ plīhānamānāhaṃ kilāsaṃ kṛcchramūtratām

4.27

कुष्ठान्यर्शांसि वीसर्पं वर्णनाशं भगन्दरम्

kuṣṭhānyarśāṃsi vīsarpaṃ varṇanāśaṃ bhagandaram

4.27.2

बुद्धीन्द्रियोपरोधं च कुर्यात् सम्भितम्

buddhīndriyoparodhaṃ ca kuryāt sambhitam

4.28

तस्मादुपेक्ष्यं बलिनो बलदोषविचारिणा

tasmādupekṣyaṃ balino baladoṣavicāriṇā

4.28.2

रक्तपित्तं प्रथमतः प्रवृद्धं सिद्धिमिच्छता

raktapittaṃ prathamataḥ pravṛddhaṃ siddhimicchatā

4.29

प्रायेण हि समुत्क्लिष्टमामदोषाच्छरीरिणाम्

prāyeṇa hi samutkliṣṭamāmadoṣāccharīriṇām

4.29.2

वृद्धिं प्रयाति पित्तासृक् तस्मात्तल्लङ्घ्यम् आदितः

vṛddhiṃ prayāti pittāsṛk tasmāttallaṅghyam āditaḥ

4.30

मार्गौ दोषानुबन्धं च निदानं प्रसमीक्ष्य च

mārgau doṣānubandhaṃ ca nidānaṃ prasamīkṣya ca

4.30.2

लङ्घनं रक्तपित्तादौ तर्पणं वा प्रयोजयेत्

laṅghanaṃ raktapittādau tarpaṇaṃ vā prayojayet

4.31

ह्रीबेरचन्दनोशीरमुस्तपर्पटकैः शृतम्

hrīberacandanośīramustaparpaṭakaiḥ śṛtam

Carakasaṃhitā