5.50

सोत्क्लेशा चारुचिर्यस्य स गुल्मी वमनोपगः

sotkleśā cāruciryasya sa gulmī vamanopagaḥ

5.50.2

उष्णैर् एवोपचर्यश्च कृते वमनलङ्घने

uṣṇair evopacaryaśca kṛte vamanalaṅghane

5.51

योज्यश्चाहारसंसर्गो भेषजैः कटुतिक्तकैः

yojyaścāhārasaṃsargo bheṣajaiḥ kaṭutiktakaiḥ

5.51.2

सानाहं सविबन्धं च गुल्मं कठिनमुन्नतम्

sānāhaṃ savibandhaṃ ca gulmaṃ kaṭhinamunnatam

5.52

दृष्ट्वादौ स्वेदयेद्युक्त्या स्विन्नं च विलयेद्भिषक्

dṛṣṭvādau svedayedyuktyā svinnaṃ ca vilayedbhiṣak

5.52.2

लङ्घनोल्लेखने स्वेदे कृते ऽग्नौ संप्रधुक्षिते

laṅghanollekhane svede kṛte 'gnau saṃpradhukṣite

5.53

कफगुल्मी पिबेत् काले सक्षारकटुकं घृतम्

kaphagulmī pibet kāle sakṣārakaṭukaṃ ghṛtam

5.53.2

स्थानादपसृतं ज्ञात्वा कफगुल्मं विरेचनैः

sthānādapasṛtaṃ jñātvā kaphagulmaṃ virecanaiḥ

5.54

सस्नेहैर् बस्तिभिर् वापि शोधयेद्दाशमूलिकैः

sasnehair bastibhir vāpi śodhayeddāśamūlikaiḥ

5.54.2

मन्दे ऽग्नावनिले मूढे ज्ञात्वा सस्नेहमाशयम्

mande 'gnāvanile mūḍhe jñātvā sasnehamāśayam

5.55

गुटिकाचूर्णनिर्यूहाः प्रयोज्याः कफगुल्मिनाम्

guṭikācūrṇaniryūhāḥ prayojyāḥ kaphagulminām

5.55.2

कृतमूलं महावास्तुं कठिनं स्तिमितं गुरुम्

kṛtamūlaṃ mahāvāstuṃ kaṭhinaṃ stimitaṃ gurum

5.56

जयेत्कफकृतं गुल्मं क्षारारिष्टाग्निकर्मभिः

jayetkaphakṛtaṃ gulmaṃ kṣārāriṣṭāgnikarmabhiḥ

5.56.2

दोषप्रकृतिगुल्मर्तुयोगं बुद्ध्वा कफोल्बणे

doṣaprakṛtigulmartuyogaṃ buddhvā kapholbaṇe

5.57

बलदोषप्रमाणज्ञः क्षारं गुल्मे प्रयोजयेत्

baladoṣapramāṇajñaḥ kṣāraṃ gulme prayojayet

5.57.2

एकान्तरं द्व्यन्तरं वा त्र्यहं विश्रम्य वा पुनः

ekāntaraṃ dvyantaraṃ vā tryahaṃ viśramya vā punaḥ

5.58

शरीरबलदोषाणां वृद्धिक्षपणकोविदः

śarīrabaladoṣāṇāṃ vṛddhikṣapaṇakovidaḥ

5.58.2

श्लेष्माणं मधुरं स्निग्धं मांसक्षीरघृताशिनः

śleṣmāṇaṃ madhuraṃ snigdhaṃ māṃsakṣīraghṛtāśinaḥ

5.59

छित्त्वा छित्त्वाशयात् क्षारः क्षरत्वात् क्षारयत्यधः

chittvā chittvāśayāt kṣāraḥ kṣaratvāt kṣārayatyadhaḥ

5.59.2

मन्दे ऽग्नावरुचौ सात्म्ये मद्ये सस्नेहमश्नताम्

mande 'gnāvarucau sātmye madye sasnehamaśnatām

Carakasaṃhitā