1.145.41

देवादीनां रक्षणाय ह्यधर्महरणाय च

devādīnāṃ rakṣaṇāya hyadharmaharaṇāya ca

1.145.41.2

दुष्टानां च वधार्थाय ह्यवतारं करोति च

duṣṭānāṃ ca vadhārthāya hyavatāraṃ karoti ca

1.145.42

यथा धन्वन्तरिर्वंशे जातः क्षीरोदमन्थने

yathā dhanvantarirvaṃśe jātaḥ kṣīrodamanthane

1.145.42.2

देवादीनां जीवनाय ह्यायुर्वेदमुवाच ह

devādīnāṃ jīvanāya hyāyurvedamuvāca ha

1.145.43

विश्वामित्रसुतायैव सुश्रुताय महात्मने

viśvāmitrasutāyaiva suśrutāya mahātmane

1.145.43.2

भारतांश्चावतारांश्च श्रुत्वा स्वर्गं व्रजेन्नरः

bhāratāṃścāvatārāṃśca śrutvā svargaṃ vrajennaraḥ

1.145.44

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भारतादिवर्णनं नाम पञ्चचत्वारिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe bhāratādivarṇanaṃ nāma pañcacatvāriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

1.146.1

धन्वन्तरिरुवाच

dhanvantariruvāca

1.146.1.2

सर्वरोगनिदानं च वक्ष्ये सुश्रुत तत्त्वतः

sarvaroganidānaṃ ca vakṣye suśruta tattvataḥ

1.146.1.3

आत्रेयाद्यैर्मुनिवरैर्यथा पूर्वमुदीरितम्

ātreyādyairmunivarairyathā pūrvamudīritam

1.146.2

रोगः पाप्मा ज्वरो व्याधिर्विकारो दुष्ट आमयः

rogaḥ pāpmā jvaro vyādhirvikāro duṣṭa āmayaḥ

1.146.2.2

यक्ष्मातङ्कगदा बाधाः शब्दाः पर्यायवाचिनः

yakṣmātaṅkagadā bādhāḥ śabdāḥ paryāyavācinaḥ

1.146.3

निदानं पूर्वरूपाणि रूपाण्युपशयस्तथा

nidānaṃ pūrvarūpāṇi rūpāṇyupaśayastathā

1.146.3.2

संप्राप्तिश् चेति विज्ञानं रोगाणां पञ्चधा स्मृतम्

saṃprāptiś ceti vijñānaṃ rogāṇāṃ pañcadhā smṛtam

1.146.4

निमित्तहेत्वायतनप्रत्ययोत्थानकारणैः

nimittahetvāyatanapratyayotthānakāraṇaiḥ

1.146.4.2

निदानमाहुः पर्यायैः प्राग्रूपं येन लक्ष्यते

nidānamāhuḥ paryāyaiḥ prāgrūpaṃ yena lakṣyate

1.146.5

उत्पित्सुरामयो दोषविशेषेणानधिष्ठितः

utpitsurāmayo doṣaviśeṣeṇānadhiṣṭhitaḥ

1.146.5.2

लिङ्गमव्यक्तमल्पत्वाद्व्याधीनां तद्यथायथम्

liṅgamavyaktamalpatvādvyādhīnāṃ tadyathāyatham

1.146.6

तदेव व्यक्ततां यातं रूपमित्यभिधीयते

tadeva vyaktatāṃ yātaṃ rūpamityabhidhīyate

1.146.6.2

संस्थानां व्यञ्जनं लिङ्गं लक्षणं चिह्नमाकृतिः

saṃsthānāṃ vyañjanaṃ liṅgaṃ lakṣaṇaṃ cihnamākṛtiḥ

Garuḍapurāṇa