1.147.79.2

स वै हारिद्रको नाम ज्वरभेदो ऽन्तकः स्मृतः

sa vai hāridrako nāma jvarabhedo 'ntakaḥ smṛtaḥ

1.147.80

कफवातौ समौ यत्र हीनपित्तस्य देहिनः

kaphavātau samau yatra hīnapittasya dehinaḥ

1.147.80.2

तीक्ष्णो ऽथवा दिवा मन्दो जायते रात्रिजो ज्वरः

tīkṣṇo 'thavā divā mando jāyate rātrijo jvaraḥ

1.147.81

दिवाकरार्पितबले व्यायामाच्च विशोषिते

divākarārpitabale vyāyāmācca viśoṣite

1.147.81.2

शरीरे नियतं वाताज्ज्वरः स्यात् पौर्वरात्रिकः

śarīre niyataṃ vātājjvaraḥ syāt paurvarātrikaḥ

1.147.82

आमाशये यदात्मस्थे श्लेष्मपित्ते ह्यधः स्थिते

āmāśaye yadātmasthe śleṣmapitte hyadhaḥ sthite

1.147.82.2

तदर्धं शीतलं देहे ह्यर्धं चोष्णं प्रजायते

tadardhaṃ śītalaṃ dehe hyardhaṃ coṣṇaṃ prajāyate

1.147.83

काये पित्तं यदा न्यस्तं श्लेष्मा चान्ते व्यवस्थितः

kāye pittaṃ yadā nyastaṃ śleṣmā cānte vyavasthitaḥ

1.147.83.2

उष्णत्वं तेन देहस्य शीतत्वं करपादयोः

uṣṇatvaṃ tena dehasya śītatvaṃ karapādayoḥ

1.147.84

रसरक्ताश्रयः साध्यो मांसमेदोगतश्च यः

rasaraktāśrayaḥ sādhyo māṃsamedogataśca yaḥ

1.147.84.2

अस्थिमज्जागतः कृच्छ्रस्तैस्तैः स्वाङ्गैर्हतप्रभः

asthimajjāgataḥ kṛcchrastaistaiḥ svāṅgairhataprabhaḥ

1.147.85

विसंज्ञो ज्रवेगार्तः सक्रोध इव

visaṃjño jravegārtaḥ sakrodha iva

1.147.85.2

सदोषम् उष्णं च सदा शकृन्मुञ्चति वेगवत्

sadoṣam uṣṇaṃ ca sadā śakṛnmuñcati vegavat

1.147.86

देहो लघुर्व्यपगतक्लममोहतापः पाको मुखे करणसौष्ठवमव्यथत्वम्

deho laghurvyapagataklamamohatāpaḥ pāko mukhe karaṇasauṣṭhavamavyathatvam

1.147.86.2

स्वेदः क्षुवः प्रकृतियोगिमनो ऽन्नलिप्सा कण्डूश्च मूर्ध्नि विगतज्वरलक्षणानि

svedaḥ kṣuvaḥ prakṛtiyogimano 'nnalipsā kaṇḍūśca mūrdhni vigatajvaralakṣaṇāni

1.147.87

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे ज्वरनिदानादिकं नाम सप्तचत्वारिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jvaranidānādikaṃ nāma saptacatvāriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

1.148.1

धन्वन्तरिरुवाच

dhanvantariruvāca

1.148.1.2

अथातो रक्तपित्तस्य निदानं प्रवदाम्यहम्

athāto raktapittasya nidānaṃ pravadāmyaham

1.148.1.3

भृशोष्णतिक्तकट्वम्ललवणादिविदाहिभिः

bhṛśoṣṇatiktakaṭvamlalavaṇādividāhibhiḥ

1.148.2

कोद्रवोद्दालकैश्चान्यैस्तदुक्तैर् अतिसेवितैः

kodravoddālakaiścānyaistaduktair atisevitaiḥ

Garuḍapurāṇa