1.149.15

क्षीणस्य सासृङ्मूत्रत्वं श्वासपृष्ठकटिग्रहः

kṣīṇasya sāsṛṅmūtratvaṃ śvāsapṛṣṭhakaṭigrahaḥ

1.149.15.2

पायुप्रधानाः कुपिता धावतो राजयक्ष्मणः

pāyupradhānāḥ kupitā dhāvato rājayakṣmaṇaḥ

1.149.16

कुर्वन्ति यक्ष्मायतने कासं ष्ठीवत्कफं ततः

kurvanti yakṣmāyatane kāsaṃ ṣṭhīvatkaphaṃ tataḥ

1.149.16.2

पूतिपूयोपमं वीतं मिश्रं हरितलोहितम्

pūtipūyopamaṃ vītaṃ miśraṃ haritalohitam

1.149.17

सुप्यते तुद्यत इव हृदयं पचतीव च

supyate tudyata iva hṛdayaṃ pacatīva ca

1.149.17.2

अकस्मादुष्णशीतेच्छा बह्वाशित्वं बलक्षयः

akasmāduṣṇaśītecchā bahvāśitvaṃ balakṣayaḥ

1.149.18

स्निग्धप्रसन्नवक्रत्वं श्रीमद्दर्शननेत्रता

snigdhaprasannavakratvaṃ śrīmaddarśananetratā

1.149.18.2

ततो ऽस्य क्षयरूपाणि सर्वाण्याविर्भवन्ति च

tato 'sya kṣayarūpāṇi sarvāṇyāvirbhavanti ca

1.149.19

इत्येष क्षयजः कासः क्षीणानां देहनाशनः

ityeṣa kṣayajaḥ kāsaḥ kṣīṇānāṃ dehanāśanaḥ

1.149.19.2

याप्यौ वा बलिनां तद्वत्क्षतजो ऽपि नवौ तु तौ

yāpyau vā balināṃ tadvatkṣatajo 'pi navau tu tau

1.149.20

सिध्येतामपि सामर्थ्यात्साध्यादौ च पृथक्क्रमः

sidhyetāmapi sāmarthyātsādhyādau ca pṛthakkramaḥ

1.149.20.2

मिश्रा याप्याश्च ये सर्वे जरसः स्थविरस्य च

miśrā yāpyāśca ye sarve jarasaḥ sthavirasya ca

1.149.21

कासश्वासक्षयच्छर्दिस्वरसादादयो गदाः

kāsaśvāsakṣayacchardisvarasādādayo gadāḥ

1.149.21.2

भवन्त्युपेक्षया यस्मात्तस्मात्तास्त्वरया जयेत्

bhavantyupekṣayā yasmāttasmāttāstvarayā jayet

1.149.22

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे कासनिदानं नामैकोनपञ्चाशदुत्तरशततमो ऽध्यायः

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe kāsanidānaṃ nāmaikonapañcāśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ

1.150.1

धन्वन्तरिरुवाच

dhanvantariruvāca

1.150.1.2

अथातः श्वासरोगस्य निदानं प्रवदाम्यहम्

athātaḥ śvāsarogasya nidānaṃ pravadāmyaham

1.150.1.3

कासवृद्ध्या भवेच्छ्वासः पूर्वैर्वा दोषकोपनैः

kāsavṛddhyā bhavecchvāsaḥ pūrvairvā doṣakopanaiḥ

1.150.2

आमातिसारवमथुविषपाण्डुज्वरैरपि

āmātisāravamathuviṣapāṇḍujvarairapi

1.150.2.2

रजोधूमानिलैर्मर्मघातादपि हिमाम्बुना

rajodhūmānilairmarmaghātādapi himāmbunā

Garuḍapurāṇa