1.153.10.3

शूलवेपथुहृल्लासो विशेषात्कृमिजे भवेत्

śūlavepathuhṛllāso viśeṣātkṛmije bhavet

1.153.11

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे ऽरोचकनिदाना नाम त्रिपञ्चाशदुत्तरशततमो

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe 'rocakanidānā nāma tripañcāśaduttaraśatatamo

1.154.1

धन्वन्तरिरुवाच

dhanvantariruvāca

1.154.1.2

हृद्रोगादिनिदानं ते वक्ष्ये ऽहं सुश्रुताधुना

hṛdrogādinidānaṃ te vakṣye 'haṃ suśrutādhunā

1.154.1.3

कृमिहृद्रोगलिङ्गैश्च स्मृताः पञ्च तु हृद्गताः

kṛmihṛdrogaliṅgaiśca smṛtāḥ pañca tu hṛdgatāḥ

1.154.2

वातेन शून्यतात्यर्थं भुज्यते रोरुदीति च

vātena śūnyatātyarthaṃ bhujyate rorudīti ca

1.154.2.2

भिद्यते शुष्यते स्तब्धं हृदयं शून्यता भ्रमः

bhidyate śuṣyate stabdhaṃ hṛdayaṃ śūnyatā bhramaḥ

1.154.3

अकस्माद्दीनता शोको भयं शब्दे ऽसहिष्णुता

akasmāddīnatā śoko bhayaṃ śabde 'sahiṣṇutā

1.154.3.2

वेपथुर्वेपनान्मोहः श्वासरोधो ऽल्पनिद्रता

vepathurvepanānmohaḥ śvāsarodho 'lpanidratā

1.154.4

पित्तात्तृष्णा श्रमो दाहः स्वेदो ऽम्लकफजः क्रमः

pittāttṛṣṇā śramo dāhaḥ svedo 'mlakaphajaḥ kramaḥ

1.154.4.2

छर्दनं ह्यम्लपित्तस्य धूमकल्पितको ज्वरः

chardanaṃ hyamlapittasya dhūmakalpitako jvaraḥ

1.154.5

श्लेष्मणा हृदयं स्तब्धं भारिकं साश्मगर्भवत्

śleṣmaṇā hṛdayaṃ stabdhaṃ bhārikaṃ sāśmagarbhavat

1.154.5.2

कासास्थिसादनिष्ठीवनिद्रालस्यारुचिज्वराः

kāsāsthisādaniṣṭhīvanidrālasyārucijvarāḥ

1.154.6

हृद्रोगे हि त्रिभिर् दोषैः कृमिभिः श्यावनेत्रता

hṛdroge hi tribhir doṣaiḥ kṛmibhiḥ śyāvanetratā

1.154.6.2

तमःप्रवेशो हृल्लासः शोथः कण्डूः कफस्रुतिः

tamaḥpraveśo hṛllāsaḥ śothaḥ kaṇḍūḥ kaphasrutiḥ

1.154.7

हृदयं सततं चात्र क्रकचेनेव दीर्यते

hṛdayaṃ satataṃ cātra krakaceneva dīryate

1.154.7.2

चिकित्सदामयं घोरं तच्छीघ्रं

ghoraṃ tacchīghraṃ śīghramāriṇam

1.154.8

वातात्पित्तात्कफात्तृष्णा सन्निपाताद्बलक्षयः

vātātpittātkaphāttṛṣṇā sannipātādbalakṣayaḥ

1.154.8.2

षष्ठी स्यादुपसर्गाच्च वातपित्ते च कारणम्

ṣaṣṭhī syādupasargācca vātapitte ca kāraṇam

1.154.9

सर्वेषु तत्प्रकोपो हि सम्यग्धातुप्रशोषणात्

sarveṣu tatprakopo hi samyagdhātupraśoṣaṇāt

Garuḍapurāṇa