1.160.40

स्वतन्त्रः स्वाश्रये दुष्टः परतन्त्रः पराश्रये

svatantraḥ svāśraye duṣṭaḥ paratantraḥ parāśraye

1.160.40.2

ततः पिण्डकवच्छ्लेष्मा मलसंसृष्ट एव च

tataḥ piṇḍakavacchleṣmā malasaṃsṛṣṭa eva ca

1.160.41

गुल्म इत्युच्यते बस्तिनाभिहृत्पार्श्वसंश्रयः

gulma ityucyate bastinābhihṛtpārśvasaṃśrayaḥ

1.160.41.2

वातजन्ये शिरःशूलज्वरप्लीहान्त्रकूजनम्

vātajanye śiraḥśūlajvaraplīhāntrakūjanam

1.160.42

वेधः सूच्येव विड्भ्रंशः कृच्छ्रे मूत्रं प्रवर्तते

vedhaḥ sūcyeva viḍbhraṃśaḥ kṛcchre mūtraṃ pravartate

1.160.42.2

गात्रे मुखे पदे शोथः ह्यग्निमान्द्यं तथैव च

gātre mukhe pade śothaḥ hyagnimāndyaṃ tathaiva ca

1.160.43

रूक्षकृष्णत्वगादित्वं चलत्वादनिलस्यच

rūkṣakṛṣṇatvagāditvaṃ calatvādanilasyaca

1.160.43.2

अनिरूपितसंस्थानो विविधां जनयेद्व्यथाम्

anirūpitasaṃsthāno vividhāṃ janayedvyathām

1.160.44

पिपीलिकाव्याप्त इव गुल्मः स्फुरति नुद्यते

pipīlikāvyāpta iva gulmaḥ sphurati nudyate

1.160.44.2

पित्ताद्दाहाम्लकौ मूर्छा विड्भेदः स्वेदतृड्ज्वराः

pittāddāhāmlakau mūrchā viḍbhedaḥ svedatṛḍjvarāḥ

1.160.45

हारिद्रयं सर्वगात्रेषु गुल्माच्छोथस्य

sarvagātreṣu gulmācchothasya darśanam

1.160.45.2

हीयते दीप्यते श्लेष्मा स्वस्थानं दहतीवच

hīyate dīpyate śleṣmā svasthānaṃ dahatīvaca

1.160.46

कफात्स्तैमित्यमरुचिः सदनं शिरसि ज्वरः

kaphātstaimityamaruciḥ sadanaṃ śirasi jvaraḥ

1.160.46.2

पीनसालस्यहृल्लासौ शुक्लकृष्णत्वगादिता

pīnasālasyahṛllāsau śuklakṛṣṇatvagāditā

1.160.47

गुल्मो गभीरः कठिनो गुरुर्गर्भस्थबालवत्

gulmo gabhīraḥ kaṭhino gururgarbhasthabālavat

1.160.47.2

स्वस्थानस्था अधावन्तस्तत एवात्र मारकाः

svasthānasthā adhāvantastata evātra mārakāḥ

1.160.48

प्रायस्तु यत्तद्द्वन्द्वोत्था गुल्माः संसृष्टमैथुनाः

prāyastu yattaddvandvotthā gulmāḥ saṃsṛṣṭamaithunāḥ

1.160.48.2

सर्वजस्तीव्ररुग्दाहः शीघ्रपाकी घनोन्नतः

sarvajastīvrarugdāhaḥ śīghrapākī ghanonnataḥ

1.160.49

सो ऽसाध्यो रक्तगुल्मस्तु स्त्रिया एव प्रजायते

so 'sādhyo raktagulmastu striyā eva prajāyate

1.160.49.2

ऋतौ या चैव शूलार्ता यति वा योनिरोगिणी

ṛtau yā caiva śūlārtā yati vā yonirogiṇī

Garuḍapurāṇa