1.161.38.2

वर्धते तु तदेवाम्बु तन्मात्राद् बिन्दुराशितः

vardhate tu tadevāmbu tanmātrād bindurāśitaḥ

1.161.39

तत्कोपादुदरं तृष्णागुदस्नुतिरुजान्वितम्

tatkopādudaraṃ tṛṣṇāgudasnutirujānvitam

1.161.39.2

काशश्वासारुचियुतं नानावर्णशिराततम्

kāśaśvāsāruciyutaṃ nānāvarṇaśirātatam

1.161.40

तोयपूर्णान्मृदुस्पर्शात्सदृशक्षोभवेपथु

toyapūrṇānmṛdusparśātsadṛśakṣobhavepathu

1.161.40.2

बकोदरं स्थिरं स्निग्धं नाडीमावृत्य जायते

bakodaraṃ sthiraṃ snigdhaṃ nāḍīmāvṛtya jāyate

1.161.41

उपेक्षायां च सर्वेषां स्वस्थानां परिचालिताः

upekṣāyāṃ ca sarveṣāṃ svasthānāṃ paricālitāḥ

1.161.41.2

पाका द्रवा द्रवीकुर्युः सन्धिस्रोतोमुखान्यपि

pākā dravā dravīkuryuḥ sandhisrotomukhānyapi

1.161.42

स्वेदे चैव तु संरुद्धे मूर्छिताश्चान्तरस्थिताः

svede caiva tu saṃruddhe mūrchitāścāntarasthitāḥ

1.161.42.2

तदेवोदरमापूर्य कुर्यादुदरामयम्

tadevodaramāpūrya kuryādudarāmayam

1.161.43

गुरूदरं स्थितं वृत्तम् आहतं च न शब्दकृत्

gurūdaraṃ sthitaṃ vṛttam āhataṃ ca na śabdakṛt

1.161.43.2

हीनबलं तथा घोरं नाड्यां स्पृष्टं च

hīnabalaṃ tathā ghoraṃ nāḍyāṃ spṛṣṭaṃ ca

1.161.44

शिरान्तर्धानमुदरे सर्वलक्षणमुच्यते

śirāntardhānamudare sarvalakṣaṇamucyate

1.161.44.2

वातपित्तकफप्लीहसन्निपातो दकोदरम्

vātapittakaphaplīhasannipāto dakodaram

1.161.45

पक्षाच्च जातसलिलं विष्टम्भोपद्रवान्वितम्

pakṣācca jātasalilaṃ viṣṭambhopadravānvitam

1.161.45.2

जन्मनैवोदरं सर्वं प्रायः कृच्छ्रतमं मतम्

janmanaivodaraṃ sarvaṃ prāyaḥ kṛcchratamaṃ matam

1.161.46

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे एकषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe ekaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ

1.162.1

धन्वन्तरिरुवाच

dhanvantariruvāca

1.162.1.2

पाण्डुशोथनिदानं च शृणु सुश्रुत वच्मि ते

pāṇḍuśothanidānaṃ ca śṛṇu suśruta vacmi te

1.162.1.3

पित्तप्रधानाः कुपिता यथोक्तैः कोपनैर्मलाः

pittapradhānāḥ kupitā yathoktaiḥ kopanairmalāḥ

1.162.2

नत्रानिलेन बलिना क्षिप्ताक्षिप्तं यदि

balinā kṣiptākṣiptaṃ yadi sthitam

Garuḍapurāṇa