1.162.32.2

त्वक्सर्षपविलिप्ते च तस्मिंश्चिमिचिमायते

tvaksarṣapavilipte ca tasmiṃścimicimāyate

1.162.33

पीतरक्तासिंताभासः पित्तजातश्च

pittajātaśca śoṣakṛt

1.162.33.2

शीघ्रं नासौ वा प्रशमेन् मध्ये प्राग्दहते तनुम्

śīghraṃ nāsau vā praśamen madhye prāgdahate tanum

1.162.34

सतृड्दाहज्वरस्वेदो

satṛḍdāhajvarasvedo

1.162.34.2

साभिलाषी शकृद्भेदो गन्धः स्पर्शसहो मृदुः

sābhilāṣī śakṛdbhedo gandhaḥ sparśasaho mṛduḥ

1.162.35

कण्डूमान्पाण्डुरोमा त्वक्कठिनः शीतलो गुरुः

kaṇḍūmānpāṇḍuromā tvakkaṭhinaḥ śītalo guruḥ

1.162.35.2

स्निग्धःश्लक्ष्णः स्थिरः शूलो निद्राछर्द्यग्निमान्द्यकृत्

snigdhaḥślakṣṇaḥ sthiraḥ śūlo nidrāchardyagnimāndyakṛt

1.162.36

आघातेन च शस्त्रादिच्छेदभेदक्षतादिभिः

āghātena ca śastrādicchedabhedakṣatādibhiḥ

1.162.36.2

हिमानिलैर् दध्यनिलैर् भल्लातकपिकच्छजैः

himānilair dadhyanilair bhallātakapikacchajaiḥ

1.162.37

रसैः शुष्कैश्च संस्पर्शाच्छ्वयथुः स्याद्विसर्पवान्

rasaiḥ śuṣkaiśca saṃsparśācchvayathuḥ syādvisarpavān

1.162.37.2

भृशोष्मा लोहिताभासः प्रायशः पित्तलक्षणः

bhṛśoṣmā lohitābhāsaḥ prāyaśaḥ pittalakṣaṇaḥ

1.162.38

विषजः सविषप्राणिपरिसर्पणमूत्रणात्

viṣajaḥ saviṣaprāṇiparisarpaṇamūtraṇāt

1.162.38.2

दंष्ट्रादन्तनखाघाताद् अविषप्राणिनामपि

daṃṣṭrādantanakhāghātād aviṣaprāṇināmapi

1.162.39

विण्मूत्रशुक्रोपहतमलवद्वस्तुसंकरात्

viṇmūtraśukropahatamalavadvastusaṃkarāt

1.162.39.2

विषवृक्षानिलस्पर्शाद्गरयोगावचूर्णनात्

viṣavṛkṣānilasparśādgarayogāvacūrṇanāt

1.162.40

मृदुश्चलो ऽवलम्बी च शीघ्रो दाहरुजाकरः

mṛduścalo 'valambī ca śīghro dāharujākaraḥ

1.162.40.2

नवो ऽनुपद्रवः शोथः साध्यो ऽसाध्यः पुरेरितः

navo 'nupadravaḥ śothaḥ sādhyo 'sādhyaḥ pureritaḥ

1.162.41

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे पाण्डुशोथनिदानं नाम द्विषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe pāṇḍuśothanidānaṃ nāma dviṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ

1.163.1

धन्वन्तरिरुवाच

dhanvantariruvāca

1.163.1.2

विसर्पादिनिदानं ते वक्ष्ये सुश्रुत तच्छृणु

visarpādinidānaṃ te vakṣye suśruta tacchṛṇu

Garuḍapurāṇa