2.49.16

गच्छन्ति पूर्वाद् अपरं समुद्रं चापि दक्षिणम्

gacchanti pūrvād aparaṃ samudraṃ cāpi dakṣiṇam

2.49.16.2

उत्तरं तु न गच्छन्ति विना तात पतत्रिभिः

uttaraṃ tu na gacchanti vinā tāta patatribhiḥ

2.49.17

तत्र स्म दध्मुः शतशः शङ्खान्मङ्गल्यकारणात्

tatra sma dadhmuḥ śataśaḥ śaṅkhānmaṅgalyakāraṇāt

2.49.17.2

प्राणदंस्ते समाध्मातास्तत्र रोमाणि मे ऽहृषन्

prāṇadaṃste samādhmātāstatra romāṇi me 'hṛṣan

2.49.18

प्रणता भूमिपाश्चापि पेतुर् हीनाः स्वतेजसा

praṇatā bhūmipāścāpi petur hīnāḥ svatejasā

2.49.18.2

धृष्टद्युम्नः पाण्डवाश्च सात्यकिः केशवो ऽष्टमः

dhṛṣṭadyumnaḥ pāṇḍavāśca sātyakiḥ keśavo 'ṣṭamaḥ

2.49.19

सत्त्वस्थाः शौर्यसम्पन्ना अन्योन्यप्रियकारिणः

sattvasthāḥ śauryasampannā anyonyapriyakāriṇaḥ

2.49.19.2

विसंज्ञान् भूमिपान् दृष्ट्वा मां च ते प्राहसंस्तदा

visaṃjñān bhūmipān dṛṣṭvā māṃ ca te prāhasaṃstadā

2.49.20

ततः प्रहृष्टो बीभत्सुः प्रादाद्धेमविषाणिनाम्

tataḥ prahṛṣṭo bībhatsuḥ prādāddhemaviṣāṇinām

2.49.20.2

शतान्यनडुहां पञ्च द्विजमुख्येषु भारत

śatānyanaḍuhāṃ pañca dvijamukhyeṣu bhārata

2.49.21

नैवं शम्बरहन्ताभूद् यौवनाश्वो मनुर् न च

naivaṃ śambarahantābhūd yauvanāśvo manur na ca

2.49.21.2

न च राजा पृथुर् वैन्यो न चाप्यासीद् भगीरथः

na ca rājā pṛthur vainyo na cāpyāsīd bhagīrathaḥ

2.49.22

यथातिमात्रं कौन्तेयः श्रिया परमया युतः

yathātimātraṃ kaunteyaḥ śriyā paramayā yutaḥ

2.49.22.2

राजसूयम् अवाप्यैवं हरिश्चन्द्र इव प्रभुः

rājasūyam avāpyaivaṃ hariścandra iva prabhuḥ

2.49.23

एतां दृष्ट्वा श्रियं पार्थे हरिश्चन्द्रे यथा विभो

etāṃ dṛṣṭvā śriyaṃ pārthe hariścandre yathā vibho

2.49.23.2

कथं नु जीवितं श्रेयो मम पश्यसि भारत

kathaṃ nu jīvitaṃ śreyo mama paśyasi bhārata

2.49.24

अन्धेनेव युगं नद्धं विपर्यस्तं नराधिप

andheneva yugaṃ naddhaṃ viparyastaṃ narādhipa

2.49.24.2

कनीयांसो विवर्धन्ते ज्येष्ठा हीयन्ति भारत

kanīyāṃso vivardhante jyeṣṭhā hīyanti bhārata

2.49.25

एवं दृष्ट्वा नाभिविन्दामि शर्म परीक्षमाणो ऽपि कुरुप्रवीर

evaṃ dṛṣṭvā nābhivindāmi śarma parīkṣamāṇo 'pi kurupravīra

2.49.25.2

तेनाहम् एवं कृशतां गतश्च विवर्णतां चैव सशोकतां च

tenāham evaṃ kṛśatāṃ gataśca vivarṇatāṃ caiva saśokatāṃ ca