3.2.41.2

अर्थजानि विदुः प्राज्ञा दुःखान्य् एतानि देहिनाम्

arthajāni viduḥ prājñā duḥkhāny etāni dehinām

3.2.42

अर्थस्योपार्जने दुःखं पालने च क्षये तथा

arthasyopārjane duḥkhaṃ pālane ca kṣaye tathā

3.2.42.2

नाशे दुःखं व्यये दुःखं घ्नन्ति चैवार्थकारणात्

nāśe duḥkhaṃ vyaye duḥkhaṃ ghnanti caivārthakāraṇāt

3.2.43

अर्था दुःखं परित्यक्तुं पालिताश् चापि ते ऽसुखाः

arthā duḥkhaṃ parityaktuṃ pālitāś cāpi te 'sukhāḥ

3.2.43.2

दुःखेन चाधिगम्यन्ते तेषां नाशं न चिन्तयेत्

duḥkhena cādhigamyante teṣāṃ nāśaṃ na cintayet

3.2.44

असंतोषपरा मूढाः संतोषं यान्ति पण्डिताः

asaṃtoṣaparā mūḍhāḥ saṃtoṣaṃ yānti paṇḍitāḥ

3.2.44.2

अन्तो नास्ति पिपासायाः संतोषः परमं सुखम्

anto nāsti pipāsāyāḥ saṃtoṣaḥ paramaṃ sukham

3.2.45

तस्मात् संतोषम् एवेह धनं पश्यन्ति पण्डिताः

tasmāt saṃtoṣam eveha dhanaṃ paśyanti paṇḍitāḥ

3.2.45.2

अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं द्रव्यसंचयः

anityaṃ yauvanaṃ rūpaṃ jīvitaṃ dravyasaṃcayaḥ

3.2.45.3

ऐश्वर्यं प्रियसंवासो गृध्येद् एषु न पण्डितः

aiśvaryaṃ priyasaṃvāso gṛdhyed eṣu na paṇḍitaḥ

3.2.46

त्यजेत संचयांस् तस्मात् तज्जं क्लेशं सहेत कः

tyajeta saṃcayāṃs tasmāt tajjaṃ kleśaṃ saheta kaḥ

3.2.46.2

न हि संचयवान् कश्चिद् दृश्यते निरुपद्रवः

na hi saṃcayavān kaścid dṛśyate nirupadravaḥ

3.2.47

अतश् च धर्मिभिः पुंभिर् अनीहार्थः प्रशस्यते

ataś ca dharmibhiḥ puṃbhir anīhārthaḥ praśasyate

3.2.47.2

प्रक्षालनाद्धि पङ्कस्य दूराद् अस्पर्शनं वरम्

prakṣālanāddhi paṅkasya dūrād asparśanaṃ varam

3.2.48

युधिष्ठिरैवम् अर्थेषु न स्पृहां कर्तुम् अर्हसि

yudhiṣṭhiraivam artheṣu na spṛhāṃ kartum arhasi

3.2.48.2

धर्मेण यदि ते कार्यं विमुक्तेच्छो भवार्थतः

dharmeṇa yadi te kāryaṃ vimukteccho bhavārthataḥ

3.2.49

युधिष्ठिर उवाच

yudhiṣṭhira uvāca

3.2.49.2

नार्थोपभोगलिप्सार्थम् इयम् अर्थेप्सुता मम

nārthopabhogalipsārtham iyam arthepsutā mama

3.2.49.3

भरणार्थं तु विप्राणां ब्रह्मन् काङ्क्षे न लोभतः

bharaṇārthaṃ tu viprāṇāṃ brahman kāṅkṣe na lobhataḥ

3.2.50

कथं ह्य् अस्मद्विधो ब्रह्मन् वर्तमानो गृहाश्रमे

kathaṃ hy asmadvidho brahman vartamāno gṛhāśrame