1.71.47.2

ब्राह्मणं वर्जयित्वैकं तस्माद् विद्याम् अवाप्नुहि

brāhmaṇaṃ varjayitvaikaṃ tasmād vidyām avāpnuhi

1.71.48

पुत्रो भूत्वा भावय भावितो माम् अस्माद् देहाद् उपनिष्क्रम्य तात

putro bhūtvā bhāvaya bhāvito mām asmād dehād upaniṣkramya tāta

1.71.48.2

समीक्षेथा धर्मवतीम् अवेक्षां गुरोः सकाशात् प्राप्य विद्यां सविद्यः

samīkṣethā dharmavatīm avekṣāṃ guroḥ sakāśāt prāpya vidyāṃ savidyaḥ

1.71.49

वैशंपायन उवाच

vaiśaṃpāyana uvāca

1.71.49.2

गुरोः सकाशात् समवाप्य विद्यां भित्त्वा कुक्षिं निर्विचक्राम विप्रः

guroḥ sakāśāt samavāpya vidyāṃ bhittvā kukṣiṃ nirvicakrāma vipraḥ

1.71.49.3

कचो ऽभिरूपो दक्षिणं ब्राह्मणस्य शुक्लात्यये पौर्णमास्याम् इवेन्दुः

kaco 'bhirūpo dakṣiṇaṃ brāhmaṇasya śuklātyaye paurṇamāsyām ivenduḥ

1.71.50

दृष्ट्वा च तं पतितं ब्रह्मराशिम् उत्थापयामास मृतं कचो ऽपि

dṛṣṭvā ca taṃ patitaṃ brahmarāśim utthāpayāmāsa mṛtaṃ kaco 'pi

1.71.50.2

विद्यां सिद्धां ताम् अवाप्याभिवाद्य ततः कचस्तं गुरुम् इत्युवाच

vidyāṃ siddhāṃ tām avāpyābhivādya tataḥ kacastaṃ gurum ityuvāca

1.71.50.3

यः श्रोत्रयोर् अमृतं संनिषिञ्चेद् विद्याम् अविद्यस्य यथा ममायम्

yaḥ śrotrayor amṛtaṃ saṃniṣiñced vidyām avidyasya yathā mamāyam

1.71.50.4

तं मन्ये ऽहं पितरं मातरं च

taṃ manye 'haṃ pitaraṃ mātaraṃ ca

1.71.50.5

तस्मै न द्रुह्येत् कृतम् अस्य जानन्

tasmai na druhyet kṛtam asya jānan

1.71.51

ऋतस्य दातारम् अनुत्तमस्य निधिं निधीनां चतुरन्वयानाम्

ṛtasya dātāram anuttamasya nidhiṃ nidhīnāṃ caturanvayānām

1.71.51.2

ये नाद्रियन्ते गुरुम् अर्चनीयं पापांल्लोकांस्ते व्रजन्त्यप्रतिष्ठान्

ye nādriyante gurum arcanīyaṃ pāpāṃllokāṃste vrajantyapratiṣṭhān

1.71.52

वैशंपायन उवाच

vaiśaṃpāyana uvāca

1.71.52.2

शृण्वत्सु भूतेष्विदम् आह काव्यः

śṛṇvatsu bhūteṣvidam āha kāvyaḥ

1.71.52.3

समुत्थितो ब्रह्मराशिः पुराणः

samutthito brahmarāśiḥ purāṇaḥ

1.71.52.4

सुरापानाद् वञ्चनां प्रापयित्वा संज्ञानाशं चैव तथातिघोरम्

surāpānād vañcanāṃ prāpayitvā saṃjñānāśaṃ caiva tathātighoram

1.71.52.5

दृष्ट्वा कचं चापि तथाभिरूपं पीतं तदा सुरया मोहितेन

dṛṣṭvā kacaṃ cāpi tathābhirūpaṃ pītaṃ tadā surayā mohitena

1.71.53

समन्युर् उत्थाय महानुभावस् तदोशना विप्रहितं चिकीर्षुः

samanyur utthāya mahānubhāvas tadośanā viprahitaṃ cikīrṣuḥ

1.71.53.2

काव्यः स्वयं वाक्यम् इदं जगाद सुरापानं प्रति वै जातशङ्कः

kāvyaḥ svayaṃ vākyam idaṃ jagāda surāpānaṃ prati vai jātaśaṅkaḥ