1.82.6.2

अमानुषेभ्यो मानुषाश्च प्रधाना विद्वांस्तथैवाविदुषः प्रधानः

amānuṣebhyo mānuṣāśca pradhānā vidvāṃstathaivāviduṣaḥ pradhānaḥ

1.82.7

आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन् मन्युर् एव तितिक्षतः

ākruśyamāno nākrośen manyur eva titikṣataḥ

1.82.7.2

आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति

ākroṣṭāraṃ nirdahati sukṛtaṃ cāsya vindati

1.82.8

नारुंतुदः स्यान् न नृशंसवादी न हीनतः परम् अभ्याददीत

nāruṃtudaḥ syān na nṛśaṃsavādī na hīnataḥ param abhyādadīta

1.82.8.2

ययास्य वाचा पर उद्विजेत न तां वदेद् रुशतीं पापलोक्याम्

yayāsya vācā para udvijeta na tāṃ vaded ruśatīṃ pāpalokyām

1.82.9

अरुंतुदं पुरुषं रूक्षवाचं वाक्कण्टकैर् वितुदन्तं

aruṃtudaṃ puruṣaṃ rūkṣavācaṃ vākkaṇṭakair vitudantaṃ

1.82.9.2

विद्याद् अलक्ष्मीकतमं जनानां मुखे निबद्धां निरृतिं वहन्तम्

vidyād alakṣmīkatamaṃ janānāṃ mukhe nibaddhāṃ nirṛtiṃ vahantam

1.82.10

सद्भिः पुरस्ताद् अभिपूजितः स्यात् सद्भिस्तथा पृष्ठतो रक्षितः स्यात्

sadbhiḥ purastād abhipūjitaḥ syāt sadbhistathā pṛṣṭhato rakṣitaḥ syāt

1.82.10.2

सदासताम् अतिवादांस्तितिक्षेत् सतां वृत्तं चाददीतार्यवृत्तः

sadāsatām ativādāṃstitikṣet satāṃ vṛttaṃ cādadītāryavṛttaḥ

1.82.11

वाक्सायका वदनान् निष्पतन्ति यैर् आहतः शोचति रात्र्यहानि

vāksāyakā vadanān niṣpatanti yair āhataḥ śocati rātryahāni

1.82.11.2

परस्य वा मर्मसु ये पतन्ति तान् पण्डितो नावसृजेत् परेषु

parasya vā marmasu ye patanti tān paṇḍito nāvasṛjet pareṣu

1.82.12

न हीदृशं संवननं त्रिषु लोकेषु विद्यते

na hīdṛśaṃ saṃvananaṃ triṣu lokeṣu vidyate

1.82.12.2

यथा मैत्री च भूतेषु दानं च मधुरा च वाक्

yathā maitrī ca bhūteṣu dānaṃ ca madhurā ca vāk

1.82.13

तस्मात् सान्त्वं सदा वाच्यं न वाच्यं परुषं क्वचित्

tasmāt sāntvaṃ sadā vācyaṃ na vācyaṃ paruṣaṃ kvacit

1.82.13.2

पूज्यान् सम्पूजयेद् दद्यान् न च याचेत् कदाचन

pūjyān sampūjayed dadyān na ca yācet kadācana

1.83.1

इन्द्र उवाच

indra uvāca

1.83.1.2

सर्वाणि कर्माणि समाप्य राजन् गृहान् परित्यज्य वनं गतो ऽसि

sarvāṇi karmāṇi samāpya rājan gṛhān parityajya vanaṃ gato 'si

1.83.1.3

तत् त्वां पृच्छामि नहुषस्य पुत्र केनासि तुल्यस्तपसा ययाते

tat tvāṃ pṛcchāmi nahuṣasya putra kenāsi tulyastapasā yayāte

1.83.2

ययातिर् उवाच

yayātir uvāca

1.83.2.2

नाहं देवमनुष्येषु न गन्धर्वमहर्षिषु

nāhaṃ devamanuṣyeṣu na gandharvamaharṣiṣu