1.84.5.3

महाधनो यो यजते सुयज्ञैर् यः सर्वविद्यासु विनीतबुद्धिः

mahādhano yo yajate suyajñair yaḥ sarvavidyāsu vinītabuddhiḥ

1.84.5.4

वेदान् अधीत्य तपसा योज्य देहं दिवं समायात् पुरुषो वीतमोहः

vedān adhītya tapasā yojya dehaṃ divaṃ samāyāt puruṣo vītamohaḥ

1.84.5.5

न जातु हृष्येन् महता धनेन वेदान् अधीयीत नाहंकृतः स्यात्

na jātu hṛṣyen mahatā dhanena vedān adhīyīta nāhaṃkṛtaḥ syāt

1.84.6

नानाभावा बहवो जीवलोके दैवाधीना नष्टचेष्टाधिकाराः

nānābhāvā bahavo jīvaloke daivādhīnā naṣṭaceṣṭādhikārāḥ

1.84.6.2

तत् तत् प्राप्य न विहन्येत धीरो दिष्टं बलीय इति मत्वात्मबुद्ध्या

tat tat prāpya na vihanyeta dhīro diṣṭaṃ balīya iti matvātmabuddhyā

1.84.7

सुखं हि जन्तुर् यदि वापि दुःखं दैवाधीनं विन्दति नात्मशक्त्या

sukhaṃ hi jantur yadi vāpi duḥkhaṃ daivādhīnaṃ vindati nātmaśaktyā

1.84.7.2

तस्माद् दिष्टं बलवन् मन्यमानो न संज्वरेन् नापि हृष्येत् कदाचित्

tasmād diṣṭaṃ balavan manyamāno na saṃjvaren nāpi hṛṣyet kadācit

1.84.8

दुःखे न तप्येन् न सुखेन हृष्येत् समेन वर्तेत सदैव धीरः

duḥkhe na tapyen na sukhena hṛṣyet samena varteta sadaiva dhīraḥ

1.84.8.2

दिष्टं बलीय इति मन्यमानो न संज्वरेन् नापि हृष्येत् कदाचित्

diṣṭaṃ balīya iti manyamāno na saṃjvaren nāpi hṛṣyet kadācit

1.84.8.3

दृष्टो हि मे परतश्चापि लोकः प्राप्ता भोगाः सर्वतो नास्ति निष्ठा

dṛṣṭo hi me parataścāpi lokaḥ prāptā bhogāḥ sarvato nāsti niṣṭhā

1.84.9

भये न मुह्याम्यष्टकाहं कदाचित् संतापो मे मानसो नास्ति कश्चित्

bhaye na muhyāmyaṣṭakāhaṃ kadācit saṃtāpo me mānaso nāsti kaścit

1.84.9.2

धाता यथा मां विदधाति लोके ध्रुवं तथाहं भवितेति मत्वा

dhātā yathā māṃ vidadhāti loke dhruvaṃ tathāhaṃ bhaviteti matvā

1.84.10

संस्वेदजा अण्डजा उद्भिदाश्च सरीसृपाः कृमयो ऽथाप्सु मत्स्याः

saṃsvedajā aṇḍajā udbhidāśca sarīsṛpāḥ kṛmayo 'thāpsu matsyāḥ

1.84.10.2

तथाश्मानस्तृणकाष्ठं च सर्वं दिष्टक्षये स्वां प्रकृतिं भजन्ते

tathāśmānastṛṇakāṣṭhaṃ ca sarvaṃ diṣṭakṣaye svāṃ prakṛtiṃ bhajante

1.84.11

अनित्यतां सुखदुःखस्य बुद्ध्वा कस्मात् संतापम् अष्टकाहं भजेयम्

anityatāṃ sukhaduḥkhasya buddhvā kasmāt saṃtāpam aṣṭakāhaṃ bhajeyam

1.84.11.2

किं कुर्यां वै किं च कृत्वा न तप्ये तस्मात् संतापं वर्जयाम्यप्रमत्तः

kiṃ kuryāṃ vai kiṃ ca kṛtvā na tapye tasmāt saṃtāpaṃ varjayāmyapramattaḥ

1.84.11.3

वैशंपायन उवाच

vaiśaṃpāyana uvāca

1.84.11.4

एवं ब्रुवाणं नृपतिं ययातिम् अथाष्टकः पुनर् एवान्वपृच्छत्

evaṃ bruvāṇaṃ nṛpatiṃ yayātim athāṣṭakaḥ punar evānvapṛcchat

1.84.11.5

मातामहं सर्वगुणोपपन्नं तत्र स्थितं स्वर्गलोके यथावत्

mātāmahaṃ sarvaguṇopapannaṃ tatra sthitaṃ svargaloke yathāvat

1.84.12

अष्टक उवाच

aṣṭaka uvāca