1.138.21

त्रिषु लोकेषु यद् राज्यं धर्मविद्यो ऽर्हते नृपः

triṣu lokeṣu yad rājyaṃ dharmavidyo 'rhate nṛpaḥ

1.138.21.2

सो ऽयं भूमौ परिश्रान्तः शेते प्राकृतवत् कथम्

so 'yaṃ bhūmau pariśrāntaḥ śete prākṛtavat katham

1.138.22

अयं नीलाम्बुदश्यामो नरेष्वप्रतिमो भुवि

ayaṃ nīlāmbudaśyāmo nareṣvapratimo bhuvi

1.138.22.2

शेते प्राकृतवद् भूमावतो दुःखतरं नु किम्

śete prākṛtavad bhūmāvato duḥkhataraṃ nu kim

1.138.22.3

इमौ नीलोत्पलश्यामौ नरेष्वप्रतिमौ भुवि

imau nīlotpalaśyāmau nareṣvapratimau bhuvi

1.138.23

अश्विनाविव देवानां याविमौ रूपसंपदा

aśvināviva devānāṃ yāvimau rūpasaṃpadā

1.138.23.2

तौ प्राकृतवद् अद्येमौ प्रसुप्तौ धरणीतले

tau prākṛtavad adyemau prasuptau dharaṇītale

1.138.24

ज्ञातयो यस्य नैव स्युर् विषमाः कुलपांसनाः

jñātayo yasya naiva syur viṣamāḥ kulapāṃsanāḥ

1.138.24.2

स जीवेत् सुसुखं लोके ग्रामे द्रुम इवैकजः

sa jīvet susukhaṃ loke grāme druma ivaikajaḥ

1.138.25

एको वृक्षो हि यो ग्रामे भवेत् पर्णफलान्वितः

eko vṛkṣo hi yo grāme bhavet parṇaphalānvitaḥ

1.138.25.2

चैत्यो भवति निर्ज्ञातिर् अर्चनीयः सुपूजितः

caityo bhavati nirjñātir arcanīyaḥ supūjitaḥ

1.138.26

येषां च बहवः शूरा ज्ञातयो धर्मसंश्रिताः

yeṣāṃ ca bahavaḥ śūrā jñātayo dharmasaṃśritāḥ

1.138.26.2

ते जीवन्ति सुखं लोके भवन्ति च निरामयाः

te jīvanti sukhaṃ loke bhavanti ca nirāmayāḥ

1.138.27

बलवन्तः समृद्धार्था मित्रबान्धवनन्दनाः

balavantaḥ samṛddhārthā mitrabāndhavanandanāḥ

1.138.27.2

जीवन्त्यन्योन्यम् आश्रित्य द्रुमाः काननजा इव

jīvantyanyonyam āśritya drumāḥ kānanajā iva

1.138.28

वयं तु धृतराष्ट्रेण सपुत्रेण दुरात्मना

vayaṃ tu dhṛtarāṣṭreṇa saputreṇa durātmanā

1.138.28.2

राज्यलुब्धेन मूर्खेण दुर्मन्त्रिसहितेन च

rājyalubdhena mūrkheṇa durmantrisahitena ca

1.138.28.3

दुष्टेनाधर्मशीलेन स्वार्थनिष्ठैकबुद्धिना

duṣṭenādharmaśīlena svārthaniṣṭhaikabuddhinā

1.138.28.4

विवासिता न दग्धाश्च कथंचित् तस्य शासनात्

vivāsitā na dagdhāśca kathaṃcit tasya śāsanāt

1.138.29

तस्मान् मुक्ता वयं दाहाद् इमं वृक्षम् उपाश्रिताः

tasmān muktā vayaṃ dāhād imaṃ vṛkṣam upāśritāḥ