128.74.2

सप्तर्षिभ्यो ध्रुवश्चोर्ध्वं समस्तं त्रिदिवं ध्रुवे

saptarṣibhyo dhruvaścordhvaṃ samastaṃ tridivaṃ dhruve

128.75

द्विगुणेषु सहस्रेषु योजनानां शतेषु च

dviguṇeṣu sahasreṣu yojanānāṃ śateṣu ca

128.75.2

ग्रहान्तरम् अथैकैकमूर्ध्वं नक्षत्रमण्डलात्

grahāntaram athaikaikamūrdhvaṃ nakṣatramaṇḍalāt

128.76

ताराग्रहान्तराणि स्युरुपर्युपर्यधिष्ठितम्

tārāgrahāntarāṇi syuruparyuparyadhiṣṭhitam

128.76.2

ग्रहाश्च चन्द्रसूर्यौ च दिवि दिव्येन तेजसा

grahāśca candrasūryau ca divi divyena tejasā

128.77

नक्षत्रेषु च युज्यन्ते गच्छन्तो नियतक्रमात्

nakṣatreṣu ca yujyante gacchanto niyatakramāt

128.77.2

चन्द्रार्कग्रहनक्षत्रा नीचोच्चगृहमाश्रिताः

candrārkagrahanakṣatrā nīcoccagṛhamāśritāḥ

128.78

समागमे च भेदे च पश्यन्ति युगपत्प्रजाः

samāgame ca bhede ca paśyanti yugapatprajāḥ

128.78.2

परस्परं स्थिता ह्येवं युज्यन्ते च परस्परम्

parasparaṃ sthitā hyevaṃ yujyante ca parasparam

128.79

असंकरेण विज्ञेयस्तेषां योगस्तु वै बुधैः

asaṃkareṇa vijñeyasteṣāṃ yogastu vai budhaiḥ

128.79.2

इत्येवं संनिवेशो वै पृथिव्या ज्योतिषां च यः

ityevaṃ saṃniveśo vai pṛthivyā jyotiṣāṃ ca yaḥ

128.80

द्वीपानामुदधीनां च पर्वतानां तथैव च

dvīpānāmudadhīnāṃ ca parvatānāṃ tathaiva ca

128.80.2

वर्षाणां च नदीनां च ये च तेषु वसन्ति वै

varṣāṇāṃ ca nadīnāṃ ca ye ca teṣu vasanti vai

128.81

इत्येषोऽर्कवशेनैव संनिवेशस्तु ज्योतिषाम्

ityeṣo'rkavaśenaiva saṃniveśastu jyotiṣām

128.81.2

आवर्तः सान्तरो मध्ये संक्षिप्तश्च ध्रुवात्तु स

āvartaḥ sāntaro madhye saṃkṣiptaśca dhruvāttu sa

128.82

सर्वतस्तेषु विस्तीर्णो वृत्ताकार इवोच्छ्रितः

sarvatasteṣu vistīrṇo vṛttākāra ivocchritaḥ

128.82.2

लोकसंव्यवहारार्थमीश्वरेण विनिर्मितः

lokasaṃvyavahārārthamīśvareṇa vinirmitaḥ

128.83

कल्पादौ बुद्धिपूर्वं तु स्थापितोऽसौ स्वयम्भुवा

kalpādau buddhipūrvaṃ tu sthāpito'sau svayambhuvā

128.83.2

इत्येष संनिवेशो वै सर्वस्य ज्योतिरात्मकः

ityeṣa saṃniveśo vai sarvasya jyotirātmakaḥ

128.84

वैश्वरूपं प्रधानस्य परिणाहोऽस्य यः स्मृतः

vaiśvarūpaṃ pradhānasya pariṇāho'sya yaḥ smṛtaḥ

Matsyapurāṇa