145.69

सांसिद्धिकास्तदा वृत्ताः क्रमेण महदादयः

sāṃsiddhikāstadā vṛttāḥ krameṇa mahadādayaḥ

145.69.2

महतोऽसावहंकारस्तस्माद्भूतेन्द्रियाणि च

mahato'sāvahaṃkārastasmādbhūtendriyāṇi ca

145.70

भूतभेदाश्च भूतेभ्यो जज्ञिरे तु परस्परम्

bhūtabhedāśca bhūtebhyo jajñire tu parasparam

145.70.2

संसिद्धिकारणं कार्यं सद्य एव विवर्तते

saṃsiddhikāraṇaṃ kāryaṃ sadya eva vivartate

145.71

यथोल्मुकात्तु विटपा एककालाद्भवन्ति हि

yatholmukāttu viṭapā ekakālādbhavanti hi

145.71.2

तथा प्रवृत्ताः क्षेत्रज्ञाः कालेनैकेन कारणात्

tathā pravṛttāḥ kṣetrajñāḥ kālenaikena kāraṇāt

145.72

यथान्धकारे खद्योतः सहसा सम्प्रदृश्यते

yathāndhakāre khadyotaḥ sahasā sampradṛśyate

145.72.2

तथा निवृत्तो ह्यव्यक्तः खद्योत इव संज्वलन्

tathā nivṛtto hyavyaktaḥ khadyota iva saṃjvalan

145.73

स महात्मा शरीरस्थस्तत्रैवेह प्रवर्तते

sa mahātmā śarīrasthastatraiveha pravartate

145.73.2

महतस्तमसः पारे वैलक्षण्याद्विभाव्यते

mahatastamasaḥ pāre vailakṣaṇyādvibhāvyate

145.74

तत्रैव संस्थितो विद्वांस्तपसोऽन्त इति श्रुतम्

tatraiva saṃsthito vidvāṃstapaso'nta iti śrutam

145.74.2

बुद्धिर्विवर्धतस्तस्य प्रादुर्भूता चतुर्विधा

buddhirvivardhatastasya prādurbhūtā caturvidhā

145.75

ज्ञानं वैराग्यमैश्वर्यं धर्मश्चेति चतुष्टयम्

jñānaṃ vairāgyamaiśvaryaṃ dharmaśceti catuṣṭayam

145.75.2

सांसिद्धिकान्यथैतानि अप्रतीतानि तस्य वै

sāṃsiddhikānyathaitāni apratītāni tasya vai

145.76

महात्मनः शरीरस्य चैतन्यात्सिद्धिरुच्यते

mahātmanaḥ śarīrasya caitanyātsiddhirucyate

145.76.2

पुरि शेते यतः पूर्वं क्षेत्रज्ञानं तथापि च

puri śete yataḥ pūrvaṃ kṣetrajñānaṃ tathāpi ca

145.77

पुरे शयनात्पुरुषो ज्ञानात्क्षेत्रज्ञ उच्यते

pure śayanātpuruṣo jñānātkṣetrajña ucyate

145.77.2

यस्माद्धर्मात्प्रसूते हि तस्माद्वै धार्मिकस्तु सः

yasmāddharmātprasūte hi tasmādvai dhārmikastu saḥ

145.78

सांसिद्धिके शरीरे च बुद्ध्याव्यक्तस्तु चेतनः

sāṃsiddhike śarīre ca buddhyāvyaktastu cetanaḥ

145.78.2

एवं विवृत्तः क्षेत्रज्ञः क्षेत्रं ह्यनभिसंधितः

evaṃ vivṛttaḥ kṣetrajñaḥ kṣetraṃ hyanabhisaṃdhitaḥ

Matsyapurāṇa