31.31

अपगच्छतु ते दुःखं मा भूर् बाष्पपरिप्लुतः

apagacchatu te duḥkhaṃ mā bhūr bāṣpapariplutaḥ

31.31.2

न हि क्षुभ्यति दुर्धर्षः समुद्रः सरितां पतिः

na hi kṣubhyati durdharṣaḥ samudraḥ saritāṃ patiḥ

31.32

नैवाहं राज्यम् इच्छामि न सुखं न च मैथिलीम्

naivāhaṃ rājyam icchāmi na sukhaṃ na ca maithilīm

31.32.2

त्वाम् अहं सत्यम् इच्छामि नानृतं पुरुषर्षभ

tvām ahaṃ satyam icchāmi nānṛtaṃ puruṣarṣabha

31.33

पुरं च राष्ट्रं च मही च केवला मया निसृष्टा भरताय दीयताम्

puraṃ ca rāṣṭraṃ ca mahī ca kevalā mayā nisṛṣṭā bharatāya dīyatām

31.33.2

अहं निदेशं भवतो ऽनुपालयन् वनं गमिष्यामि चिराय सेवितुम्

ahaṃ nideśaṃ bhavato 'nupālayan vanaṃ gamiṣyāmi cirāya sevitum

31.34

मया निसृष्टां भरतो महीम् इमां सशैलखण्डां सपुरां सकाननाम्

mayā nisṛṣṭāṃ bharato mahīm imāṃ saśailakhaṇḍāṃ sapurāṃ sakānanām

31.34.2

शिवां सुसीमाम् अनुशास्तु केवलं त्वया यद् उक्तं नृपते यथास्तु तत्

śivāṃ susīmām anuśāstu kevalaṃ tvayā yad uktaṃ nṛpate yathāstu tat

31.35

न मे तथा पार्थिव धीयते मनो महत्सु कामेषु न चात्मनः प्रिये

na me tathā pārthiva dhīyate mano mahatsu kāmeṣu na cātmanaḥ priye

31.35.2

यथा निदेशे तव शिष्टसंमते व्यपैतु दुःखं तव मत्कृते ऽनघ

yathā nideśe tava śiṣṭasaṃmate vyapaitu duḥkhaṃ tava matkṛte 'nagha

31.36

तद् अद्य नैवानघ राज्यम् अव्ययं न सर्वकामान् न सुखं न मैथिलीम्

tad adya naivānagha rājyam avyayaṃ na sarvakāmān na sukhaṃ na maithilīm

31.36.2

न जीवितं त्वाम् अनृतेन योजयन् वृणीय सत्यं व्रतम् अस्तु ते तथा

na jīvitaṃ tvām anṛtena yojayan vṛṇīya satyaṃ vratam astu te tathā

31.37

फलानि मूलानि च भक्षयन् वने गिरींश् च पश्यन् सरितः सरांसि च

phalāni mūlāni ca bhakṣayan vane girīṃś ca paśyan saritaḥ sarāṃsi ca

31.37.2

वनं प्रविश्यैव विचित्रपादपं सुखी भविष्यामि तवास्तु निर्वृतिः

vanaṃ praviśyaiva vicitrapādapaṃ sukhī bhaviṣyāmi tavāstu nirvṛtiḥ

32.1

ततः सुमन्त्रम् ऐक्ष्वाकः पीडितो ऽत्र प्रतिज्ञया

tataḥ sumantram aikṣvākaḥ pīḍito 'tra pratijñayā

32.1.2

सबाष्पम् अतिनिःश्वस्य जगादेदं पुनः पुनः

sabāṣpam atiniḥśvasya jagādedaṃ punaḥ punaḥ

32.2

सूत रत्नसुसम्पूर्णा चतुर्विधबला चमूः

sūta ratnasusampūrṇā caturvidhabalā camūḥ

32.2.2

राघवस्यानुयात्रार्थं क्षिप्रं प्रतिविधीयताम्

rāghavasyānuyātrārthaṃ kṣipraṃ pratividhīyatām

32.3

रूपाजीवाश्च शालिन्यो वणिजश् च महाधनाः

rūpājīvāśca śālinyo vaṇijaś ca mahādhanāḥ

32.3.2

शोभयन्तु कुमारस्य वाहिनीं सुप्रसारिताः

śobhayantu kumārasya vāhinīṃ suprasāritāḥ

Rāmāyaṇa